به گزارش خبرگزاری مهاجر، کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان هشدار داده است که موج گسترده بازگشت مهاجران افغان از کشورهای همسایه، افغانستان را با بحرانی عمیقتر از گذشته مواجه کرده است. بر اساس اعلام این نهاد، از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۵.۴ میلیون مهاجر افغان یا بهصورت اجباری اخراج شدهاند و یا داوطلبانه به کشور بازگشتهاند؛ رقمی که معادل ۱۲ درصد جمعیت افغانستان است و در سالهای اخیر بیسابقه محسوب میشود.
عرفات جمال، نماینده کمیساریا در افغانستان، در نشست خبری ژنو اعلام کرد که تنها در سال گذشته ۲.۹ میلیون نفر و در یکونیم ماه نخست سال جاری میلادی حدود ۱۵۰ هزار نفر به کشور بازگشتهاند. به گفته او، این روند در شرایطی رخ داده که افغانستان پیشاپیش با بحرانهای متعدد از جمله اقتصاد ضعیف، خشکسالی شدید، کاهش کمکهای خارجی و پیامدهای زمینلرزههای ویرانگر دستوپنجه نرم میکند.
فشار بیسابقه بر منابع محدود افغانستان
سازمان ملل تأکید کرده است که ورود میلیونها نفر در مدت کوتاه، فشار سنگینی بر منابع محدود و زیرساختهای شکننده افغانستان وارد کرده است. این کشور در حال حاضر با یکی از وخیمترین بحرانهای گرسنگی در جهان روبهروست و بازگشت گسترده مهاجران، وضعیت را پیچیدهتر کرده است.
طبق گزارش بانک جهانی، رشد سریع جمعیت ناشی از این بازگشتها باعث شده تولید ناخالص داخلی سرانه در سال ۲۰۲۵ حدود ۴ درصد کاهش یابد.
نتایج نظرسنجی کمیساریا نشان میدهد:
– نیمی از بازگشتکنندگان موفق به یافتن شغل نشدهاند.
– نرخ اشتغال زنان بازگشته کمتر از یکچهارم است.
– بیش از ۹۰ درصد با کمتر از پنج دلار در روز زندگی میکنند.
– بیش از نیمی فاقد اسناد رسمی هویتیاند.
این شرایط موجب شده بخشی از بازگشتکنندگان دوباره به فکر ترک افغانستان بیفتند. طبق آمار:
– ۵ درصد قصد مهاجرت مجدد دارند.
– ۱۰ درصد گزارش دادهاند که یکی از اعضای خانواده یا جامعهشان پس از بازگشت دوباره کشور را ترک کرده است.
محدود شدن مسیرهای قانونی مهاجرت
عرفات جمال هشدار داده است که مسیرهای قانونی مهاجرت در منطقه محدود شده و بسیاری از افغانها احساس میکنند ناچار به انتخاب مسیرهای خطرناک هستند. او تأکید کرد که این تصمیمها ناشی از «ناتوانی در ساختن یک زندگی پایدار و با عزت» در داخل کشور است، نه صرفاً تمایل به مهاجرت.
کمبود بودجه و نیاز فوری به حمایت جهانی
کمیساریای عالی پناهندگان اعلام کرده است که برای حمایت از بازگشتکنندگان و بیجاشدگان داخلی در سال جاری به ۲۱۶ میلیون دلار بودجه نیاز دارد، اما تاکنون تنها ۸ درصد آن تأمین شده است. این نهاد هشدار داده که ظرفیت امدادرسانی در پی ورود هزاران نفر در روز، به مرز فرسودگی رسیده است.
سازمان ملل از جامعه جهانی خواسته است که برای جلوگیری از تشدید بحران انسانی و کمک به ادغام مجدد بازگشتکنندگان، حمایت فوری و بلندمدت ارائه کند.
