به گزارش خبرگزاری مهاجر، وزارت امور مهاجران و عودتکنندگان طالبان اعلام کرده است که طی چهار سال و چهار ماه گذشته، بیش از ۶.۸ میلیون مهاجر افغان به کشور بازگشتهاند. این آمار که از سوی مولوی عبدالکبیر، سرپرست این وزارتخانه، در نشست مشترک کارگروه ویژه طالبان برای نهاییسازی «طرح حل دائمی مسئله مهاجرت» ارائه شد، بهعنوان نشانهای از «ثبات در افغانستان» و «حاکمیت امارت اسلامی» معرفی شده است.
آمارهای متناقض و روایتهای متفاوت
– بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، تنها در فاصلهی شهریور ۱۴۰۲ تا شهریور ۱۴۰۴ بیش از ۴.۵ میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگردانده شدهاند؛ بخش قابل توجهی از آنان بهصورت اجباری.
– دفتر برنامه توسعه سازمان ملل نیز افغانستان را با یکی از بزرگترین بحرانهای آوارگی و بازگشت مهاجران در جهان توصیف کرده و اعلام کرده است که تا اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۲.۱۷ میلیون نفر از ایران و پاکستان به کشور بازگشتهاند که بیش از ۶۰ درصد آنان کودک هستند.
– طالبان علاوه بر این، از وجود ۱.۳ میلیون آواره داخلی بهدلیل حوادث طبیعی خبر داده است.
چالشهای اقتصادی و انسانی
بازگشت گسترده مهاجران در شرایطی صورت میگیرد که افغانستان با مجموعهای از بحرانهای عمیق اقتصادی و اجتماعی روبهروست:
– کمبود خدمات اولیه: سرپناه، آب آشامیدنی، مراقبتهای بهداشتی و کمکهای معیشتی بهطور محدود در دسترس است.
– بیکاری و ضعف زیرساختها: نرخ بالای بیکاری و کاهش فرصتهای شغلی فشار مضاعفی بر خانوادههای بازگشتی وارد کرده است.
– نیاز به هماهنگی بیشتر: نهادهای بینالمللی بر ضرورت همکاری مؤثرتر با طالبان برای مدیریت این موج تأکید دارند.
طالبان بازگشت میلیونی مهاجران را بهعنوان دستاورد سیاسی و نشانهای از ثبات داخلی معرفی میکند؛ اما گزارشهای بینالمللی نشان میدهد که این روند عمدتاً ناشی از فشارهای خارجی و سیاستهای اجباری کشورهای همسایه است. در نتیجه، افغانستان با یکی از بزرگترین بحرانهای انسانی و اجتماعی جهان مواجه شده و مدیریت آن نیازمند برنامهریزی جامع، منابع کافی و همکاری گسترده میان نهادهای داخلی و سازمانهای بینالمللی است.
