به گزارش خبرگزاری مهاجر، براساس آمار منتشرشده، تنها در ماه نوامبر سال جاری بیش از ۱۷۱ هزار نفر به افغانستان بازگشتهاند. از این میان، نزدیک به ۳۸ هزار نفر از طریق گذرگاههای مرزی چمن، تورخم و بهرامچه بهصورت اجباری اخراج شدهاند. همچنین بیش از ۳۱ هزار نفر از دارندگان کارت «ثبتنام پناهندگان» از طریق مراکز بازگشت زیر نظر کمیساریا به افغانستان منتقل شدهاند.
تنشهای مرزی و پیامدهای انسانی
افزایش تنشها در مرز پاکستان و افغانستان طی ماه نوامبر، فعالیتهای امدادی سازمان ملل را با اختلال جدی مواجه کرده است. محدودیتهای اعمالشده بر ترددهای مرزی و ناامنیهای منطقهای باعث شده برخی دفاتر سازمان ملل در چمن بهطور موقت جابهجا شوند.
لغو وضعیت رسمی روستاهای پناهندگان
دولت پاکستان در ادامه سیاستهای خود برای بازگرداندن اتباع افغانستانی، وضعیت رسمی ۵۴ روستای پناهندگان در ایالتهای خیبرپختونخوا، بلوچستان و پنجاب را لغو کرده است. با وجود اجرای سختگیرانه مرحله سوم «طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی»، کمیساریای عالی پناهندگان تأکید کرده که خدمات حیاتی همچون بازگشایی فضاهای امن برای زنان و دختران، مراکز دوستدار کودک، حمایتهای حقوقی و خدمات سلامت روان همچنان ادامه دارد. روند واگذاری مراکز بهداشتی و آموزشی ویژه پناهندگان به دولتهای ایالتی نیز در حال پیگیری است.
جزئیات طرح بازگرداندن اتباع خارجی
طرح «بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی» نخستینبار در سپتامبر ۲۰۲۳ معرفی شد. مرحله اول و دوم این طرح که در سپتامبر ۲۰۲۳ و آوریل ۲۰۲۵ اجرا شد، اتباع فاقد مدرک و دارندگان کارت شهروندی افغانستان را هدف قرار داد و تا جولای ۲۰۲۵ موجب بازگشت بیش از ۱.۱ میلیون نفر شد. مرحله سوم که از سپتامبر ۲۰۲۵ آغاز شده و دارندگان کارت «ثبتنام پناهندگان» را شامل میشود، تاکنون به بازگشت حدود ۱۶۶ هزار نفر انجامیده است. در مجموع، از زمان آغاز اجرای این طرح تاکنون بیش از ۱.۸۲ میلیون افغانستانی به کشورشان بازگشتهاند.
رایزنی برای معافیت دانشجویان
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل اعلام کرده است که در حال مذاکره با دولت پاکستان برای معافیت دانشجویان دانشگاهی از شمول این طرح است. هرچند هنوز سیاست رسمی در این زمینه اعلام نشده، اما در حال حاضر دانشجویان از اجرای طرح بازگرداندن مستثنا هستند.
