به گزارش خبرگزاری مهاجر ، منابع محلی معتبر در ولایت بامیان امروز (سهشنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ / ۲۸ دلو ۱۴۰۴) گزارش دادند که گروه طالبان از حدود یک هفته پیش حفاری گسترده را در یکی از مهمترین محوطههای باستانی دره سوماره، نزدیک شهر ضحاک، آغاز کرده است.
به گفته شاهدان عینی و منابع آگاه، طالبان با استقرار نیروهای مسلح، ساکنان محلی را مجبور به ترک خانههایشان کرده و دسترسی عموم به این منطقه را بهطور کامل ممنوع اعلام کردهاند. چندین دستگاه اسکواتور بهصورت شبانهروزی در محل مشغول فعالیت هستند.
طالبان حضور نیروهای خود را با ادعای «محافظت از معدن» توجیه کردهاند، اما تاکنون هیچ مقام رسمی طالبان در بامیان توضیح روشنی درباره هدف واقعی این حفاریها ارائه نکرده است.
این اقدام جدید، نگرانیهای جدی کارشناسان میراث فرهنگی و سازمانهای بینالمللی را درباره سرنوشت میراث باستانی بامیان افزایش داده است. بامیان که به دلیل مجسمههای عظیم بودا شهرت جهانی دارد، پیش از این نیز شاهد حفاریهای غیرقانونی در اطراف رواقهای خالی بوداها بوده و این موضوع با هشدار جدی یونسکو روبهرو شده بود.
عبدالله سرحدی، والی پیشین طالبان در بامیان، در دورههای گذشته نیز تأیید کرده بود که حفاریهایی در اطراف مجسمههای بودا انجام شده است.
یادآوری میشود که طالبان در دوره اول حکومت خود در اسفند ۱۳۷۹ (مارس ۲۰۰۱) دو مجسمه غولپیکر بودا را با انفجارهای پیاپی نابود کردند؛ اقدامی که بهعنوان یکی از بزرگترین فجایع فرهنگی قرن شناخته شد و موجی از محکومیت جهانی را به دنبال داشت.
اکنون شروع حفاریهای تازه در دره سوماره این بیم را تقویت کرده که میراث تاریخی و باستانی بامیان بار دیگر در معرض تخریب جبرانناپذیر قرار گیرد.
کارشناسان میراث فرهنگی هشدار میدهند که ادامه چنین اقداماتی میتواند خسارتهای غیرقابل جبرانی به تاریخ، هویت فرهنگی و میراث جهانی افغانستان وارد کند.