به گزارش خبرگزاری مهاجر، اتحادیه اروپا در حال تدوین دعوتنامهای رسمی برای حکومت طالبان است تا نشستی فنی در بروکسل با محوریت بازگرداندن مهاجران افغان برگزار شود. منابع آگاه به خبرگزاری فرانسه گفتهاند که این نامه بهزودی به کابل ارسال خواهد شد و زمان دقیق نشست پس از آن تعیین میشود.
این روند با هماهنگی دولت سوئد پیش میرود و طی ماههای گذشته دو هیئت اروپایی نیز برای بررسی امکان اجرای طرح اخراج مهاجران به افغانستان سفر کردهاند. اتحادیه اروپا نیز تأیید کرده که «کار روی یک نشست احتمالی در سطح فنی» ادامه دارد، هرچند تاریخ مشخصی برای سفر هیئت طالبان اعلام نشده است.
تمرکز اروپا: بازگرداندن افراد فاقد اقامت
اتحادیه اروپا در حال پیشبرد سیاستهایی است که بر اساس آن افرادی که حق اقامت در کشورهای عضو را ندارند، به افغانستان بازگردانده شوند. حدود ۲۰ کشور اروپایی بهطور فعال در حال بررسی راههای اجرای این طرح هستند، بهویژه در مورد افراد دارای محکومیت کیفری.
این سیاست بخشی از موج گستردهتر سختگیریهای مهاجرتی اروپا است؛ موجی که با تغییر افکار عمومی و رشد احزاب راستگرا در انتخابات کشورهای اروپایی تقویت شده است.
چالشهای حقوقی و انسانی
گفتوگو با طالبان – که اتحادیه اروپا آن را به رسمیت نمیشناسد – مستلزم صدور ویزای استثنایی برای ورود هیئت طالبان به بلژیک است. مقامهای بلژیکی اعلام کردهاند که در صورت دعوت رسمی اتحادیه، امکان صدور چنین ویزهای وجود دارد.
در مقابل، نهادهای حقوق بشری و آژانس پناهندگان سازمان ملل نسبت به پیامدهای انسانی بازگرداندن اجباری مهاجران هشدار دادهاند. افغانستان همچنان با بحران اقتصادی، انسانی و محدودیتهای شدید اجتماعی روبهروست و بازگشت اجباری میتواند فشار بیشتری بر جامعه محلی وارد کند.
تغییر موضع اتحادیه اروپا
در هفتههای گذشته گزارشهایی درباره احتمال دعوت طالبان منتشر شده بود، اما اتحادیه اروپا آن را تکذیب کرده بود. اکنون، با افزایش فشار کشورهای عضو برای تسریع روند اخراجها، اتحادیه موضع خود را تغییر داده و بهطور فعال در حال برنامهریزی برای این نشست است. این تغییر نشان میدهد که مسئله مهاجرت به یکی از اولویتهای امنیتی و سیاسی اروپا تبدیل شده است.
جزئیات بیشتر از برنامهریزی اروپا
خبرگزاری فرانسه گزارش داده که کمیسیون اروپا بهزودی مقامهای طالبان را برای گفتوگو درباره اخراج مهاجران افغان به بروکسل دعوت خواهد کرد. این دیدار با هماهنگی سوئد برنامهریزی شده و پیش از آن، دو هیئت اروپایی دیگر نیز به افغانستان سفر خواهند کرد.
سخنگوی کمیسیون اروپا تأیید کرده که کار روی برگزاری یک نشست فنی در جریان است، اما هنوز تاریخ مشخصی اعلام نشده است.
نگرانیها درباره عادیسازی طالبان
سازمانهای حقوق بشری هشدار میدهند که تماسهای رسمی با طالبان میتواند به عادیسازی حکومت این گروه منجر شود. طالبان که پس از بازگشت به قدرت در اوت ۲۰۲۱ «امارت اسلامی» را اعلام کردند، قوانین سختگیرانه و محدودکنندهای را اجرا کردهاند که بهویژه زنان و اقلیتها را هدف قرار داده است.
اخراج مهاجران از آلمان؛ نمونهای از روند جدید
آلمان از سال ۲۰۲۴ روند اخراج مهاجران افغان دارای محکومیت کیفری را آغاز کرده است. تنها در ماه آوریل، ۲۵ شهروند افغانستانی که به جرایمی چون قتل، تجاوز و جرایم مواد مخدر محکوم شده بودند، به کابل بازگردانده شدند. این اقدام بر اساس توافق وزارت کشور آلمان با طالبان انجام شده است.
اروپا در تلاش است تا با وجود عدم بهرسمیتشناختن طالبان، راهی برای همکاری فنی با این گروه در موضوع مهاجرت پیدا کند. این روند، همزمان با فشارهای سیاسی داخلی در اروپا و نگرانیهای حقوق بشری بینالمللی، یکی از پیچیدهترین پروندههای سیاست خارجی و مهاجرتی اتحادیه اروپا به شمار میرود.