به گزارش خبرگزاری مهاجر، به نقل از روزنامه پاکستانی «نیشن»، دولت ایالت پنجاب پاکستان اعلام کرد که از زمان آغاز طرح بازگرداندن اتباع خارجی فاقد مدارک اقامتی معتبر، تاکنون ۱۴۳ هزار و ۴۷۴ شهروند افغانستان از این ایالت به کشورشان بازگردانده شده‌اند. بر اساس آمار منتشرشده از سوی وزارت کشور پنجاب، مجموع شهروندان افغانستانی که از سراسر پاکستان به افغانستان بازگردانده شده‌اند، به ۲ میلیون و ۸۰۷ هزار و ۲۵۰ نفر رسیده است.
۳۹ مرکز نگهداری و ۱۵۳ بازداشتی
روزنامه «نیشن» گزارش داد که واحد امنیت اتباع خارجی وزارت کشور پنجاب، به دستور مریم نواز، وزیر ارشد این ایالت، عملیات شناسایی و بازگرداندن مهاجران افغان فاقد مدارک اقامتی را در مناطق مختلف پنجاب دنبال می‌کند. بر اساس این گزارش، در حال حاضر ۳۹ مرکز نگهداری موقت در ایالت پنجاب فعال است و ۱۵۳ شهروند افغانستان نیز در این مراکز نگهداری می‌شوند. این افراد پس از تکمیل مراحل ثبت اطلاعات و تشریفات اداری، برای تحویل به مقام‌های افغانستان به گذرگاه مرزی تورخم منتقل خواهند شد.
بازرسی گسترده و تشکیل پرونده برای مالکان املاک
مقام‌های پاکستانی اعلام کرده‌اند که در چارچوب این کارزار، بیش از ۴۰۰ هزار عملیات بازرسی و شناسایی در مناطق مسکونی و بازارهای ایالت پنجاب انجام شده است. در ادامه این اقدامات، علیه ۸۰۳ نفر نیز به اتهام اجاره دادن ملک به شهروندان افغان فاقد مجوز اقامت، پرونده تشکیل شده است.
سخنگوی وزارت کشور پنجاب با تأکید بر اینکه بر اساس سیاست دولت پاکستان، اقامت شهروندان افغانستان بدون ویزای معتبر غیرقانونی محسوب می‌شود، از مردم خواسته است موارد اقامت غیرمجاز، جعل مدارک هویتی یا فعالیت‌های مشکوک مرتبط با اتباع خارجی را از طریق شماره اضطراری ۱۵ به پلیس گزارش دهند. وی همچنین تأکید کرده است که هویت افرادی که اطلاعات خود را در اختیار مقام‌های مسئول قرار می‌دهند، محرمانه باقی خواهد ماند.
تشدید فشارها بر مهاجران افغان در پاکستان
این تحولات در ادامه سیاست دولت پاکستان برای بازگرداندن مهاجران افغان از سال ۲۰۲۳ صورت می‌گیرد؛ سیاستی که ابتدا اتباع فاقد مدارک اقامتی را هدف قرار می‌داد، اما در مراحل بعدی دامنه آن به گروه‌های دیگری از مهاجران افغان، از جمله دارندگان برخی کارت‌های ثبت‌نام و اقامت نیز گسترش یافت.
اسلام‌آباد در توجیه این سیاست، مسائل امنیتی و ضرورت برخورد با اتباع خارجی فاقد مدارک معتبر را مطرح کرده است. در مقابل، روند بازگرداندن مهاجران افغان به یکی از محورهای اختلاف میان پاکستان و حکومت طالبان تبدیل شده و نگرانی‌های گسترده‌ای درباره وضعیت انسانی و حقوقی بازگشت‌کنندگان ایجاد کرده است.
هشدار کارشناسان حقوق بشر
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل پیش‌تر درباره بازگرداندن اجباری گروه‌هایی از شهروندان افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، خبرنگاران، فعالان حقوق بشر، کارکنان سابق نهادهای قضایی و نیروهای امنیتی پیشین، هشدار داده‌اند. به گزارش «عرب‌نیوز»، نگرانی‌ها درباره سرنوشت مهاجران افغان در حالی افزایش یافته که برخی از بازگشت‌کنندگان ممکن است در افغانستان با خطر آزار و اذیت، بازداشت خودسرانه و نقض حقوق اساسی مواجه شوند.
تداوم این روند، نگرانی‌هایی را درباره وضعیت خانواده‌های مهاجر و امکانات پذیرش بازگشت‌کنندگان در افغانستان مطرح می‌کند؛ به‌ویژه برای کسانی که سال‌های طولانی در پاکستان زندگی کرده‌اند و اکنون با آینده‌ای نامعلوم به کشورشان بازگردانده می‌شوند.