به گزارش خبرگزاری مهاجر، اتحادیه اروپا در پیامی که به مناسبت روز جهانی پناهندهگان (۲۰ ژوئن) منتشر کرده، اعلام کرده است که همچنان به حمایت از پناهندهگان، بازگشتکنندگان و آوارگان داخلی افغانستان متعهد است و در همکاری با دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندهگان (UNHCR) و سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM)، برنامههای مربوط به حفاظت، معیشت و راهحلهای پایدار را پشتیبانی میکند.
این اتحادیه تأکید کرده که هدف این برنامهها کمک به افغانها برای بازسازی زندگی با کرامت انسانی است.
اما در عمل؛ مذاکره با طالبان برای اخراج
این موضعگیری در حالی مطرح میشود که طی ماههای اخیر، گزارشهای متعدد از رسانههای اروپایی و نهادهای مهاجرتی نشان دادهاند که اتحادیه اروپا در عمل مسیر دیگری را دنبال میکند.
بر اساس این گزارشها، بروکسل برای تسریع روند اخراج مهاجران افغان، وارد گفتوگوهای فنی و مستقیم با طالبان شده است؛ گفتوگوهایی که بهطور رسمی اعلام نشدهاند اما منابع اروپایی آن را تأیید کردهاند.
تعامل پنهان اروپا با طالبان برای بازگرداندن مهاجران
چند رسانه معتبر اروپایی گزارش دادهاند که اتحادیه اروپا در ماههای اخیر دو بار هیأتهایی را به کابل فرستاده و اکنون نیز در حال برنامهریزی برای برگزاری نشست فنی با طالبان در بروکسل است.
هدف اصلی این نشستها، هماهنگی برای بازگرداندن مهاجران افغان عنوان شده است؛ اقدامی که بهگفته ناظران، نوعی «بهرسمیتشناسی عملی» طالبان محسوب میشود، هرچند اروپا بهطور رسمی این گروه را به رسمیت نمیشناسد.
اخراجهای عملی از سوی کشورهای اروپایی
در همین حال، برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا از جمله آلمان، از سال گذشته روند اخراج مهاجران افغان را آغاز کردهاند. گزارشها نشان میدهد که بخشی از افراد اخراجشده حتی سابقه کیفری نداشتهاند و تنها به دلیل رد درخواست پناهندگی، به افغانستان بازگردانده شدهاند.
فشار داخلی در اروپا و افزایش سیاستهای ضد مهاجرت
کارشناسان معتقدند این چرخش عملی اروپا نتیجه افزایش فشار سیاسی داخلی و رشد احزاب راستگراست که کنترل مهاجرت را به یکی از محورهای اصلی سیاست خود تبدیل کردهاند.
در همین چارچوب، ۲۰ کشور اروپایی در نامهای مشترک از کمیسیون اروپا خواستهاند که روند اخراج افغانها سرعت بگیرد.
تضاد آشکار گفتار و عمل
این در حالی است که اتحادیه اروپا در بیانیههای رسمی خود همچنان بر «حمایت از کرامت انسانی» و «پشتیبانی از پناهندهگان» تأکید میکند؛ موضعی که با اقدامات عملی این اتحادیه در تضاد آشکار قرار دارد.
افغانستان؛ کشوری که هنوز امن نیست
نهادهای حقوق بشری بارها هشدار دادهاند که افغانستان تحت حاکمیت طالبان با بحران انسانی، محدودیتهای شدید علیه زنان، ناامنی گسترده و فروپاشی اقتصادی روبهرو است و بازگرداندن مهاجران به چنین شرایطی میتواند جان آنان را به خطر بیندازد.
گزارشهای بینالمللی نشان میدهد که میلیونها نفر در افغانستان با فقر شدید و کمبود مواد غذایی مواجه هستند.
خانوادههای بازگشته؛ قربانیان سیاستهای متناقض
در کنار سیاستهای اروپا، روند اخراج مهاجران افغان از ایران و پاکستان نیز ادامه دارد و خانوادههای بازگشته با فقر، بیکاری، کمبود سرپناه، نبود خدمات آموزشی و بهداشتی و نبود فرصتهای معیشتی روبهرو هستند.
این وضعیت، فشار مضاعفی بر جامعهای وارد کرده که پیش از این نیز با بحرانهای متعدد دستوپنجه نرم میکرد.