به گزارش خبرگزاری مهاجر، نمایندگان کشورهای آلمان، دانمارک، اتریش، هلند و یونان در نشستی در کپنهاگ توافق کردند که پناهجویانی که پاسخ منفی دریافت کرده و امکان بازگرداندن سریع آنان به کشورهای مبدأ وجود ندارد، به مراکز بازگشت در کشورهای ثالث منتقل شوند.
بر اساس اعلام این پنج کشور، هدفگذاری اولیه انعقاد نخستین قرارداد با یک کشور غیرعضو اتحادیه اروپا تا پایان سال جاری میلادی و عملیاتیسازی این کمپها از سال ۲۰۲۷ است. گزارشها نشان میدهد کشورهایی چون رواندا و اوگاندا از گزینههای اصلی میزبانی این طرح به شمار میروند.
الکساندر دوبریندت، وزیر کشور آلمان، هدف از این اقدام را «شکستن منطق جنایی باندهای قاچاق انسان» عنوان کرده است. مورتن بودسکوف، وزیر مهاجرت دانمارک، نیز تأکید کرده که این مراکز «زندان» یا «اردوگاه بازداشت» نیستند، بلکه محلی برای اعطای «فرصت مجدد» به مهاجران غیرقانونی هستند.
این طرح با واکنشهای تند نهادهای حقوق بشری و برخی کشورهای اروپایی مواجه شده است. شورای اروپا هشدار داده که این مراکز «خطرات قابلتوجهی برای حقوق بشر» به همراه دارند. شارلوت اسلنته، دبیرکل شورای پناهندگان دانمارک، نیز این طرح را مانعی برای استفاده مهاجران از مسیرهای خطرناکتر ندانسته و آن را ناقض حقوق بنیادین پناهجویان خوانده است.
امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، نیز این رویکرد را بینتیجه و مغایر با ارزشهای اروپایی دانسته است.
با توجه به اینکه پناهجویان افغانستانی بخش قابلتوجهی از جمعیت متقاضیان پناهندگی در اروپا را تشکیل میدهند، اجرای اینگونه طرحها در کنار عدم رسمیتشناسی حکومت طالبان و چالشهای بازگشت به مبدأ، این افراد را در بلاتکلیفی عمیق حقوقی و خطر انتقال به کمپهای کشورهای ثالث قرار میدهد.
قرار است گروه پنج در پایان ماه سپتامبر (مهر) برای پیشبرد این طرح در مونیخ آلمان دوباره تشکیل جلسه دهد. این گروه که در طول سال جاری چندین نشست برگزار کرده است، برای گامهای بعدی خود با سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) و کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) در تماس و گفتوگو خواهد بود.
با این حال، سخنگوی UNHCR گفته است که این نهاد تاکنون جزئیات هیچ پیشنهادی را دریافت نکرده است و بنابراین نمیتواند درباره ترتیباتی که در حال بررسی است اظهار نظر کند.
کارشناسان مهاجرت نسبت به انتخاب کشورهای میزبان این مراکز انتقاد کردهاند. آندریاس گرونوالد، کارشناس مهاجرت در سازمان «نان برای جهان»، میگوید رواندا و اوگاندا سابقه فاجعهباری در حقوق بشر دارند و صداهای منتقد جامعه مدنی را در داخل مرزهای خود تحمل نمیکنند. وی افزود که در این شرایط، تضمین حقوق اخراجشدگان در مراکز برنامهریزیشده بسیار دشوار خواهد بود.