خبرگزاری رویترز گزارش داده است که دولت دونالد ترامپ روند انتقال گروهی از مهاجران و پناهجویان—از جمله شهروندان ایران، افغانستان، سوریه و ترکیه—به جمهوری آفریقای مرکزی را آغاز کرده است. این اقدام در حالی صورت میگیرد که این کشور آفریقایی سالهاست با بیثباتی سیاسی، خشونت داخلی و فقر گسترده روبهروست.
به گزارش خبرگزاری مهاجر، بر اساس این گزارش، نخستین پرواز که احتمالاً از روز پنجشنبه انجام میشود، حدود ۲۰ نفر را شامل خواهد شد. در میان این افراد، دو زن ایرانی نیز حضور دارند که در سال ۲۰۲۴ هنگام ورود به آمریکا بازداشت شده و درخواست پناهندگی داده بودند. وکیل آنان اعلام کرده است که یکی از این زنان نوکیش مسیحی و دیگری فعال سیاسی است و بازگرداندن اجباریشان میتواند آنان را در معرض خطر شکنجه یا تعقیب قضایی قرار دهد.
استفاده از خلأ قانونی «انتقال به کشور ثالث»
با وجود آنکه برخی از این مهاجران حکم قضایی «ممانعت از اخراج» دریافت کردهاند، دولت آمریکا با استناد به خلأ قانونی «انتقال به کشور ثالث»، آنان را نه به کشور مبدأ، بلکه به جمهوری آفریقای مرکزی میفرستد. وکلای مهاجران این اقدام را دور زدن قوانین حمایت از پناهجویان توصیف کردهاند.
یک منبع آگاه گفته است که در نهایت ممکن است صدها مهاجر تحت این طرح به آفریقا منتقل شوند. طبق توافق میان واشنگتن و بانگی، افراد اخراجشده در آپارتمانهایی در پایتخت جمهوری آفریقای مرکزی اسکان داده خواهند شد.
نگرانیهای حقوق بشری و امنیتی
کارشناسان حقوق بشر هشدار دادهاند که انتقال پناهجویان به کشوری که خود با بحرانهای امنیتی و انسانی روبهروست، میتواند جان آنان را در معرض خطر جدی قرار دهد. سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرده است که تنها در ارائه کمکهای حمایتی مشارکت خواهد کرد و در روند انتقال اجباری نقشی ندارد.
رویترز همچنین گزارش داده است که دولت ترامپ طی ماههای گذشته مذاکراتی را برای انتقال بخشی از پناهجویان افغان به جمهوری دموکراتیک کنگو نیز آغاز کرده است؛ کشوری که با شیوع بیماری ابولا دستوپنجه نرم میکند.
فشارهای سیاسی و واکنش کنگره
این تحولات در حالی است که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، هفته گذشته در جلسه استماع کنگره اعلام کرد واشنگتن با چند کشور در حال مذاکره است تا پناهجویان افغان مستقر در قطر را بپذیرند. بیش از ۸۰ نماینده دموکرات و جمهوریخواه در نامهای سرگشاده خواستار توقف فوری طرح انتقال این افراد به کنگو شدهاند.
در این نامه به وضعیت بیش از ۱۱۰۰ شهروند افغانستان اشاره شده است که سالهاست در قطر در بلاتکلیفی به سر میبرند؛ افرادی که در جریان حضور ۲۰ ساله آمریکا در افغانستان با ارتش این کشور همکاری کردهاند. قانونگذاران آمریکایی تأکید کردهاند که واشنگتن باید به تعهدات اخلاقی و امنیتی خود در قبال این افراد پایبند بماند.
زمینه سیاسی طرح
دونالد ترامپ در نخستین سخنرانی خود پس از آغاز دوره ریاستجمهوری در ژانویه ۲۰۲۵ وعده داده بود که «مهاجرت غیرقانونی را فوراً متوقف خواهد کرد» و رسیدگی به پرونده میلیونها مهاجر بدون مدرک را آغاز میکند. او همچنین در مرز جنوبی آمریکا وضعیت اضطراری ملی اعلام کرده بود.