به گزارش خبرگزاری مهاجر، سازمان دیدبان حقوق بشر در تازه‌ترین موضع‌گیری خود از دولت فرانسه خواسته است که در سیاست بازگرداندن مهاجران افغانستانی تجدیدنظر فوری کند و شرایط حقوق بشری و وضعیت زندگی این افراد را در تصمیم‌گیری‌های مهاجرتی لحاظ کند.
تأیید گفت‌وگوهای فنی فرانسه با طالبان
براساس گزارش منتشرشده در روز سه‌شنبه ۱۳ اکتبر، دیدبان حقوق بشر اعلام کرده که دولت فرانسه آغاز گفت‌وگوهای فنی با طالبان را برای تسهیل اخراج شهروندان افغان تأیید کرده است؛ افرادی که به‌صورت غیرقانونی در خاک فرانسه حضور دارند یا از سوی نهادهای امنیتی این کشور تهدیدی برای نظم عمومی تلقی می‌شوند.
این سازمان هشدار داده است که چنین رویکردی «تغییر نگران‌کننده» در سیاست مهاجرتی فرانسه محسوب می‌شود و می‌تواند مهاجران افغان را در معرض نقض جدی حقوق بشر قرار دهد. به گفته این نهاد، مقام‌های فرانسوی تاکنون هیچ ضمانت عملی برای حفاظت از افراد آسیب‌پذیر، به‌ویژه زنان، ارائه نکرده‌اند.
هشدار درباره خطرهای بازگرداندن اجباری
فرشته عباسی، پژوهشگر امور افغانستان در دیدبان حقوق بشر، در این گزارش نوشته است که همکاری فرانسه با طالبان در زمینه بازگرداندن مهاجران، آنان را با خطرهایی چون بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه، ناپدیدشدن و انتقام‌جویی مواجه می‌کند؛ خطرهایی که بارها از سوی نهادهای مختلف سازمان ملل نیز مورد تأیید قرار گرفته است.
او این گفت‌وگوهای فنی را «تغییر خطرناک» در سیاست فرانسه در قبال مهاجران افغانستان خوانده و افزوده است که فرانسه تاکنون هیچ تضمینی ارائه نکرده که افراد در معرض خطر، به‌ویژه زنان، در برابر آسیب و آزار و اذیت محافظت خواهند شد.
سفر هیئت طالبان به بروکسل
در بخش دیگری از گزارش آمده است که پیش‌تر، هیئتی از مقام‌های طالبان در ماه ژوئن سال جاری به بروکسل سفر کرده و با مقام‌های اتحادیه اروپا درباره سیاست‌های مهاجرتی و روند بازگشت مهاجران گفت‌وگو کرده بود؛ اقدامی که نگرانی‌ها درباره تغییر جهت سیاست‌های اروپایی در قبال مهاجران افغان را افزایش داده است.
آمار اخراج‌ها از آلمان
دیدبان حقوق بشر همچنین یادآور شده است که آلمان از سال گذشته تاکنون ۲۶۳ شهروند افغان را به افغانستان بازگردانده است؛ آماری که به گفته این سازمان، نشان‌دهنده تشدید فشارهای مهاجرتی بر جامعه آسیب‌پذیر افغانستان است.
شواهد بازداشت و شکنجه پس از بازگشت
دیدبان حقوق بشر می‌گوید شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد شماری از افغان‌هایی که به‌گونه اجباری به افغانستان بازگردانده شده‌اند، پس از بازگشت از سوی نیروهای طالبان بازداشت یا شکنجه شده‌اند. این سازمان همچنین به محدودیت‌هایی که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در اوت ۲۰۲۱ بر زنان و دختران وضع کرده‌اند، از جمله ممنوعیت آموزش دختران و زنان در مکاتب متوسطه و دانشگاه‌ها و محدودیت‌های گسترده بر کار، رفت‌وآمد و حضور آنان در زندگی عمومی، اشاره کرده است.
احکام دادگاه کیفری بین‌المللی
دیدبان حقوق بشر همچنین به پرونده‌های دادگاه کیفری بین‌المللی علیه مقام‌های ارشد طالبان اشاره کرده است. این دادگاه در سال ۲۰۲۵ برای هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، و سه مقام ارشد دیگر این گروه به اتهام آزار و اذیت بر مبنای جنسیت و دلایل سیاسی حکم بازداشت صادر کرد. این احکام بعداً علنی شدند.
درخواست توقف اخراج‌ها
دیدبان حقوق بشر می‌گوید فرانسه نباید افرادی را که در افغانستان با خطر واقعی آزار و اذیت یا آسیب‌های جدی دیگر روبه‌رو هستند، به‌گونه اجباری بازگرداند. این نهاد گفته است: «تا زمانی که طالبان به نقض گسترده حقوق بشر ادامه می‌دهند، هیچ کشوری نباید پناهجویان را مجبور به بازگشت به افغانستان کند.»
دیدبان حقوق بشر از فرانسه خواسته است هرگونه برنامه برای اخراج افغان‌ها را متوقف کند و گفته است همکاری با مقام‌های طالبان در زمینه مهاجرت نباید برای بازگرداندن افرادی استفاده شود که ممکن است در افغانستان با آزار و اذیت یا دیگر موارد جدی نقض حقوق بشر روبه‌رو شوند.