به گزارش خبرگزاری مهاجر، به دنبال پایان ضربالاجل دولت پاکستان برای خروج اتباع افغان در ۱۰ جولای، گزارشها از گذرگاههای مرزی میان دو کشور از افزایش قابل توجه شمار بازگشتکنندگان حکایت دارد.
مقامهای محلی پاکستان در گذرگاه ترانزیتی «حمزه بابا» در منطقه لندیکوتل اعلام کردند که پس از پایان مهلت تعیینشده، شمار شهروندان افغانی که روزانه از مرز خارج میشوند به بیش از ۱۰ هزار نفر رسیده است؛ آماری که در مقایسه با دو ماه گذشته، نزدیک به سه برابر افزایش یافته است.
همچنین مسئولان مرزی در مناطق لندیکوتل و تورخم اعلام کردهاند نگرانی از بازداشت، توقیف اموال و برخوردهای امنیتی، هزاران شهروند افغان را به ترک پاکستان واداشته است. بر پایه این گزارشها، برخی از دارندگان مدارک معتبر اقامت نیز در میان افرادی قرار دارند که این کشور را ترک کردهاند.
در همین حال، کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل با انتشار بیانیهای نسبت به تشدید روند بازگرداندن اجباری پناهجویان افغان ابراز نگرانی کرد و خواستار توقف این اقدام شد.
قیصر خان آفریدی، سخنگوی کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در پاکستان، با تأکید بر اینکه هیچ پناهجویی نباید به کشوری بازگردانده شود که جان یا آزادی او در معرض خطر قرار گیرد، گفت: نگرانی ویژه این نهاد متوجه زنانی است که ناچار به بازگشت به افغانستان میشوند؛ زیرا ممکن است با محدودیتهای گسترده در زمینه حقوق اساسی و دسترسی به خدمات اولیه مواجه شوند.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل از دولت پاکستان خواسته است گروههای آسیبپذیر، از جمله زنان سرپرست خانوار، دختران دانشآموز و دانشجو، خبرنگاران، فعالان مدنی و اقلیتهای قومی را از اجرای طرح اخراج مستثنا کند. این نهاد همچنین تأکید کرده است که بازگشت پناهجویان باید بهصورت داوطلبانه، ایمن و همراه با حفظ کرامت انسانی انجام شود.
دولت پاکستان از اواخر سال ۲۰۲۳ اجرای طرح بازگرداندن اتباع خارجی فاقد مدارک اقامتی را آغاز کرد. آمارهای منتشرشده نشان میدهد از زمان اجرای این طرح تاکنون حدود دو میلیون و ۵۶۰ هزار شهروند افغان به کشورشان بازگشتهاند که حدود ۲۶۰ هزار نفر از آنان بهصورت اجباری و بر اساس احکام اداری و قضایی اخراج شدهاند.
با وجود اجرای این طرح، برآوردها حاکی از آن است که همچنان نزدیک به ۹۰۰ هزار پناهجوی افغان، شامل دارندگان کارتهای اقامت موقت و متقاضیان پناهندگی، در ایالتهای مختلف پاکستان بهویژه خیبرپختونخوا و بلوچستان حضور دارند و با پایان مهلت تعیینشده، وضعیت اقامت آنان در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
مقامهای پاکستانی، فشارهای اقتصادی، مسائل امنیتی و ادعای استفاده گروههای مسلح از خاک افغانستان را از دلایل اجرای این سیاست عنوان میکنند. در مقابل، حکومت سرپرست افغانستان این ادعاها را رد کرده و اخراج گسترده شهروندان افغان را اقدامی با انگیزههای سیاسی میداند.