به گزارش خبرگزاری مهاجر، سفارت افغانستان در دوشنبه ـ که همچنان زیر نظر سفیر دولت پیشین و مستقل از ساختار طالبان فعالیت میکند ـ در واکنش به تشدید بازداشتها و انتقال مهاجران افغان، طی نامهای رسمی از وزارت امور خارجه تاجیکستان خواستار توقف برخوردهای جمعی و رعایت اصول حقوقی شد.
در این نامه تأکید شده است که مسئولیت جرایم، فردی است و نباید به دلیل اقدام یک فرد، کل جامعه مهاجران افغان هدف بازداشت، انتقال اجباری یا اخراج قرار گیرد. سفارت همچنین خواستار بررسی موردی پروندهها و رعایت کامل موازین قانونی شده است.
واکنش نهادهای امنیتی تاجیکستان
همزمان با انتشار این موضعگیری، خبرگزاری دولتی «خاور» اطلاعیهای از کمیته دولتی امنیت ملی تاجیکستان منتشر کرد. این نهاد در پاسخ به انتقادها درباره اخراج گروهی مهاجران افغان، مدعی شد که برخی از آنان قوانین تاجیکستان را نقض کردهاند و فهرستی از اتهامات شامل قتل، قاچاق مواد مخدر، خشونت جنسی، جعل اسناد، ایجاد مراکز قمار و همکاری با گروههای تروریستی ارائه کرد.
در این اطلاعیه تأکید شده است که تمامی اقدامات «بر اساس قانون» انجام میشود.
آغاز موج بازداشتها پس از یک پرونده جنایی
افزایش بازداشتها پس از آن شدت گرفت که در ۳۰ آوریل، یک زن تاجیک در شهر خجند به قتل رسید و یک شهروند افغان در ارتباط با این پرونده بازداشت شد.
پس از این رویداد، عملیات امنیتی در ولایت سغد گسترش یافت و گزارشها حاکی از انتقال ۲۰۰ تا ۲۵۰ مهاجر افغان به کمپهای ویژه در دوشنبه است. برخی از آنان نیز به افغانستان بازگردانده شدهاند.
روایت مهاجران از نحوه بازداشت
گزارشهای میدانی نشان میدهد که عملیاتها بهصورت ناگهانی انجام شده و بسیاری از خانوادهها فرصت جمعآوری وسایل ضروری خود را نداشتهاند.
برخی مهاجران نیز گفتهاند که نیروهای امنیتی سیمکارتهای تلفن همراه آنان را ضبط یا تخریب کردهاند. این وضعیت موجب شده است که بسیاری از مهاجران از ترس بازداشت، کمتر از خانه خارج شوند.
جمعیت مهاجران افغان در تاجیکستان
برآوردها نشان میدهد حدود ۹ هزار مهاجر افغان در تاجیکستان زندگی میکنند؛ افرادی که عمدتاً پس از تحولات سیاسی افغانستان و نگرانیهای امنیتی، این کشور را بهعنوان مقصد امن انتخاب کرده بودند.
اکنون اما بیم آن میرود که موج اخیر بازداشتها مقدمهای برای اخراج گسترده باشد.
سکوت مقامهای تاجیکستان
با وجود نگرانیهای فزاینده، مقامهای تاجیکستان تاکنون درباره وضعیت بازداشتشدگان، شرایط کمپها و احتمال بازگرداندن آنان به افغانستان اظهار نظر رسمی نکردهاند.