به گزارش خبرگزاری مهاجر، نخستوزیر پاکستان در دیدار با نمایندگان نهادهای بینالمللی اعلام کرد که بهبود شرایط اقتصادی افغانستان نقش کلیدی در اسکان مجدد و بازگشت شرافتمندانه میلیونها مهاجر افغانستانی دارد که دهههاست در کشورهای همسایه، بهویژه پاکستان، سکونت دارند.
درخواست حمایت جهانی از زیرساختهای افغانستان
نخستوزیر پاکستان از جامعه جهانی خواست با حمایت از روند بازسازی اقتصادی افغانستان، در تقویت زیرساختها، ایجاد فرصتهای شغلی و بهبود شرایط معیشتی مردم این کشور مشارکت جدیتری داشته باشند. به گفته وی، تداوم مشکلات اقتصادی در افغانستان، روند بازگشت مهاجران را با چالشهای جدی مواجه کرده و نیازمند اقدام هماهنگ نهادهای بینالمللی است.
فرمول اسلامآباد برای بازگشت؛ اقتصاد اولویتدار است
پاکستان که در حال حاضر میزبان میلیونها مهاجر افغانستانی است، بارها بر ضرورت فراهم شدن شرایط مناسب در افغانستان برای بازگشت پایدار این جمعیت تأکید کرده است. رویکرد فعلی اسلامآباد مبتنی بر این واقعیت است که تا زمانی که بدنه اقتصادی افغانستان به ثبات نرسد، هرگونه طرح بازگشت، با شکست یا بازگشت مجدد مهاجران مواجه خواهد شد.
با این حال، کارشناسان معتقدند این درخواست اسلامآباد برای حمایت بینالمللی، بیش از آنکه یک حمایت بشردوستانه باشد، تلاشی برای کاهش بار سنگین میزبانی طولانیمدت بر دوش اقتصاد متزلزل پاکستان است.
سایه تنشهای مرزی بر روند بازگشت مهاجران
این مواضع درحالی مطرح میشود که در ماههای اخیر و به موازات تیره شدن روابط طالبان و پاکستان بر سر موضوعات امنیتی و مرزی، روند بازگشت مهاجران دچار نوسانات جدی شده است. اگرچه نخستوزیر پاکستان بر بازگشت داوطلبانه تأکید دارد، اما گزارشهای میدانی از تشدید برخوردهای قانونی و روند بازگشت اجباری مهاجران در ماههای اخیر حکایت دارد.
این موضوع پارادوکس رفتاری اسلامآباد در قبال کابل را به تصویر میکشد و نشان میدهد که چالشهای امنیتی و سیاسی، همواره بر ملاحظات اقتصادی و بشردوستانه سایه افکنده است.
شکاف در زیرساختهای کابل و بار میزبانی
در سوی دیگر میدان، وزارت خدمات عمومی و وزارت بهداشت طالبان به دلیل محدودیتهای مالی و عدم شناسایی بینالمللی، در تأمین حداقلهای رفاهی برای بازگشتکنندگان با دشواریهای زیادی روبرو هستند. این ناتوانی ساختاری کابل باعث شده تا فشار میزبانی از مهاجران، بهطور نامتوازن بر دوش همسایگان شرقی و غربی افغانستان قرار گیرد.
در حالی که پاکستان با درخواست کمک بینالمللی تلاش میکند بخشی از این بار را به جامعه جهانی منتقل کند، اما فقدان یک نقشه راه عملیاتی برای احیای اقتصادی افغانستان، همچنان مهمترین مانع در برابر بازگشت پایدار مهاجران باقی مانده است.
گفتنی است پاکستان طی دهههای گذشته میزبان میلیونها مهاجر افغانستانی بوده و بار سنگین این میزبانی بر اقتصاد این کشور تأثیر قابلتوجهی داشته است. در سالهای اخیر، اسلامآباد سیاستهای سختگیرانهتری را در قبال مهاجران غیرقانونی در پیش گرفته و هزاران نفر را به افغانستان بازگردانده است. با این حال، کارشناسان تأکید دارند که بدون حل ریشههای اقتصادی بحران در افغانستان، هرگونه طرح بازگشت، با چالشهای جدی مواجه خواهد بود.