به گزارش خبرگزاری مهاجر، به نقل از شبکه آلمانی «WDR»، سخنگوی وزارت کشور آلمان اعلام کرد که یک پرواز اختصاصی حامل این افراد از فرودگاه لایپزیگ/هاله به پرواز درآمد و روز چهارشنبه، ۶ آبان در کابل فرود آمد. بر اساس اعلام این وزارتخانه، تمامی بازگردانده‌شدگان مردانی بودند که مرتکب جرایمی همچون قتل غیرعمد، تجاوز جنسی، آزار جنسی کودکان، ضرب‌وجرح و قاچاق مواد مخدر شده بودند. ده ایالت آلمان از جمله نوردراین-وستفالن در این عملیات بازگرداندن مشارکت داشتند و پنج نفر از اخراج‌شدگان از این ایالت بوده‌اند.
شمار کل اخراج‌شدگان در دوره قانون‌گذاری فعلی
وزارت کشور آلمان تصریح کرد که از ابتدای دوره قانون‌گذاری فعلی تاکنون، در مجموع ۳۰۳ مرد افغانستانی از آلمان به کشورشان اخراج شده‌اند. این پنجمین پرواز اخراج اتباع افغانستانی از آلمان طی ماه‌های اخیر به‌شمار می‌رود؛ پیش‌تر در ۲۶ جوزا ۳۰ مرد افغان، در ۶ اسد ۳۱ نفر، در ۳ سنبله ۲۳ نفر و در اواسط سنبله نیز ۱۳ نفر به کابل بازگردانده شده بودند.
گسترش اخراج به افراد بدون سابقه کیفری
با این حال، رویه اخراج آلمان به افغانستان در ماه‌های اخیر دستخوش تغییر شده است. بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، آلمان در اواخر ژوئیه ۲۰۲۶ برای نخستین بار پس از بازگشت طالبان به قدرت، یک شهروند افغانستان را که هیچ سابقه کیفری نداشت به کشورش بازگرداند. این فرد در همان پروازی بود که ۳۰ مجرم دیگر نیز در آن حضور داشتند.
بر اساس پاسخی که دولت آلمان به پرسشی در پارلمان ارائه کرده، از میان نزدیک به ۵۰۰ شهروند افغانستان که ایالت‌های آلمان برای اخراج به پلیس فدرال معرفی کرده‌اند، حدود ۲۶۷ نفر معادل ۵۵ درصد هیچ سابقه کیفری ندارند؛ آماری که حاکی از آن است معیار «سابقه کیفری» دیگر تنها ملاک بازگرداندن افراد به افغانستان نیست.
توجیه دولت آلمان
الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان، در اظهاراتی تأکید کرد: «مجرمان باید کشور ما را ترک کنند و بازگرداندن افراد به افغانستان به‌صورت منظم و قابل‌اعتماد، بخشی ثابت از سیاست مهاجرتی آلمان است.» او افزود: «مسیر ما روشن است؛ کنترل، برخورد قاطع و حاکمیت قانونی که تصمیم‌های خود را اجرا می‌کند.»
چارچوب همکاری با طالبان
این اقدام در چارچوب توافقی میان آلمان و طالبان صورت می‌گیرد که دو طرف بر اساس آن در زمینه بازگرداندن اتباع افغانستانی همکاری می‌کنند. آلمان در فبروری ۲۰۲۶ نخستین پرواز چارتر برای اخراج شهروندان افغان را بدون میانجی‌گری یک کشور سوم و بر اساس توافق مستقیم با مقام‌های طالبان انجام داد. حکومت آلمان می‌گوید تماس‌ها با طالبان در سطح تخنیکی و با هدف فراهم‌کردن زمینه بازگرداندن افراد صورت می‌گیرد و به معنای به‌رسمیت‌شناختن این گروه نیست؛ با این حال، برلین همچنان هیئت حاکمه افغانستان را به رسمیت نشناخته است.
انتقاد نهادهای حقوق بشری و هشدار سازمان ملل
این اخراج‌ها با انتقادهایی روبه‌رو شده است. منتقدان می‌گویند تماس مستقیم حکومت آلمان با طالبان برای فراهم‌کردن زمینه اخراج‌ها می‌تواند به تقویت جایگاه این گروه بینجامد؛ به‌ویژه در حالی که طالبان به دلیل نقض حقوق بشر و محدودیت‌ها علیه زنان و دختران با انتقادهای گسترده روبه‌رو هستند.
سازمان عفو بین‌الملل و کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل نیز درباره بازگرداندن اجباری شهروندان افغان به افغانستان هشدار داده‌اند. کارشناسان سازمان ملل اخیراً در بیانیه‌ای از کشورهای عضو اتحادیه اروپا خواستند پیش از هرگونه بازگرداندن، خطرهای احتمالی را در هر پرونده به‌طور جداگانه ارزیابی کنند و اصل «عدم بازگرداندن اجباری» را رعایت کنند؛ اصلی که بازگرداندن افراد به کشوری را که در آن با خطر شکنجه، بدرفتاری یا نقض جدی حقوق بشر روبه‌رو هستند، منع می‌کند.
زمینه اعتراضات داخلی
این اخراج‌ها در حالی ادامه دارد که روز یکشنبه صدها نفر در چندین فرودگاه آلمان علیه بازداشت و اخراج مهاجران تظاهرات کردند و نگرانی‌هایی از پیامدهای اجتماعی و انسانی چنین اقداماتی ابراز شد.