به گزارش خبرگزاری مهاجر، جنت وارگاس، قاضی دادگاه ناحیهای ایالات متحده در منهتن، در حکمی تاریخی، سیاست دولت دونالد ترامپ برای تعلیق صدور ویزای مهاجرتی برای شهروندان ۷۵ کشور را غیرقانونی دانسته و لغو کرد. این سیاست از ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی شده و بر اساس آن، صدور ویزای مهاجرتی برای اتباع ۷۵ کشور بهطور نامحدود متوقف شده بود.
جزئیات حکم دادگاه
قاضی وارگاس در حکم ۶۱ صفحهای خود، سیاست وزارت خارجه را «آشکارا غیرقانونی» توصیف کرده و گفته است که قوانین مهاجرتی آمریکا چنین اختیاری را به وزیر خارجه نمیدهد که مأموران کنسولی را ملزم کند درخواستهای ویزای مهاجرتی را صرفاً بر اساس تابعیت متقاضیان رد کنند.
به گفته دادگاه، ممنوع کردن صدور ویزای مهاجرتی بر اساس ملیت، با ساختار قانونی تعیینشده در قانون مهاجرت و تابعیت آمریکا (INA) در تعارض است. قاضی تأکید کرده که این سیاست عملاً نظام قانونی بررسی پروندههای ویزای مهاجرتی را کنار گذاشته و اختیار قانونی وزیر خارجه را فراتر از حدود تعیینشده افزایش داده است.
کشورهای مشمول این سیاست
افغانستان در کنار کشورهایی مانند ایران، عراق، پاکستان، بنگلادش، برزیل، کلمبیا، آلبانی و شماری از کشورهای آفریقایی، خاورمیانه، آمریکای لاتین، حوزه کارائیب و بالکان در فهرست ۷۵ کشور قرار داشت. در نتیجه این سیاست، پروندههای ویزای مهاجرتی اتباع این کشورها با وجود طی مراحل قانونی، با توقف صدور ویزا مواجه میشد.
وزارت خارجه آمریکا دلیل این تصمیم را نگرانی درباره احتمال استفاده متقاضیان از کمکهای دولتی و تبدیل شدن آنان به «بار عمومی» (Public Charge) عنوان کرده بود.
شکایت مهاجران و سازمانهای مدافع حقوق مهاجران
این حکم در پی شکایتی صادر شده که از سوی شماری از سازمانهای مدافع حقوق مهاجران، از جمله «شبکه مهاجرت قانونی کاتولیک» و «جوامع آفریقایی با یکدیگر»، به همراه شماری از متقاضیان ویزای مهاجرتی و شهروندان آمریکایی که قصد انتقال اعضای خانواده خود به آمریکا را داشتند، مطرح شده بود.
شاکیان استدلال کرده بودند که دولت نمیتواند بدون طی روند قانونی و صرفاً بر اساس ملیت، صدور ویزای مهاجرتی را برای اتباع دهها کشور متوقف کند. دادگاه نیز در نهایت اعلام کرد که این سیاست از صلاحیت قانونی وزارت خارجه فراتر رفته و با مقررات قانون مهاجرت و تابعیت آمریکا در تضاد است.
تأثیر حکم بر پروندههای ویزا
دادگاه اعلام کرده است که رد درخواستهایی که صرفاً بر مبنای این سیاست انجام شدهاند، باید کنار گذاشته شود و این پروندهها برای بررسی دوباره به مأموران کنسولی بازگردانده شوند. با این حال، حکم دادگاه به معنای صدور خودکار ویزا برای متقاضیان نیست و هر پرونده باید مطابق سایر شرایط قانونی بررسی شود.
محدودیتهای باقیمانده
با وجود این پیروزی حقوقی، این حکم به معنای رفع تمامی محدودیتهای مهاجرتی علیه شهروندان افغانستان نیست. افغانستان همچنان تحت فرمان جداگانه ترامپ (شماره ۱۰۹۹۸) برای ممنوعیت سفر اتباع ۳۹ کشور قرار دارد که از اول ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی شده است.
بر اساس این فرمان، صدور همه انواع ویزای مهاجرتی و غیرمهاجرتی برای اتباع ایران و ۱۸ کشور دیگر، با چند استثنای محدود، بهطور کامل متوقف شده است. استثناهای اعلامشده شامل برخی ویزاهای دیپلماتیک، ویزای مهاجرتی برای اقلیتهای قومی و مذهبی تحت آزار، دارندگان اقامت دائم آمریکا و برخی ویزاهای ویژه است.
واکنش وزارت خارجه آمریکا
وزارت خارجه آمریکا تا زمان انتشار گزارش، به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره این حکم پاسخ نداده بود. هنوز مشخص نیست دولت ترامپ در برابر این حکم چه اقدام حقوقی انجام خواهد داد.