به گزارش خبرگزاری مهاجر، گزارشها حاکی از آن است که دولت آمریکا در حال بررسی طرحی برای انتقال حدود ۱۱۰۰ شهروند افغانستان از پایگاه «السلیه» در قطر به جمهوری دموکراتیک کنگو است؛ افرادی که طی دو دهه حضور نظامی آمریکا در افغانستان در نقشهایی چون مترجم، نیروی پشتیبانی و همکار محلی با نیروهای آمریکایی همکاری داشتهاند. این گروه که شامل صدها زن و کودک نیز میشود، پس از سقوط کابل در سال ۲۰۲۱ به قطر منتقل شدند و انتظار داشتند پس از طی مراحل امنیتی، وارد خاک آمریکا شوند. اما اکنون در برابر گزینهای دشوار قرار گرفتهاند: انتقال به کشوری بحرانزده یا بازگشت به افغانستان تحت حاکمیت طالبان.
کنگو کجاست و چه شرایطی دارد؟
جمهوری دموکراتیک کنگو کشوری پهناور در مرکز آفریقاست که با ۹ کشور هممرز است و سالهاست با مجموعهای از بحرانهای امنیتی، اقتصادی و انسانی دستوپنجه نرم میکند. سازمان ملل وضعیت این کشور را در رده «بحران بسیار شدید» طبقهبندی کرده است. فقر گسترده، جابهجاییهای اجباری ناشی از درگیریها و ضعف زیرساختهای خدماتی از مهمترین چالشهای این کشور به شمار میرود.
چرا کنگو مقصدی خطرناک برای پناهجویان افغان است؟
بر اساس ارزیابی نهادهای بینالمللی، انتقال شهروندان افغان به کنگو آنان را در معرض مجموعهای از تهدیدهای جدی قرار میدهد:
۱. درگیریهای مسلحانه گسترده
شرق کنگو یکی از پیچیدهترین مناطق درگیری در جهان است. حضور ارتش کنگو، گروه شورشی M23 و بیش از ۱۲۰ گروه مسلح محلی، این منطقه را به صحنه نبردی دائمی تبدیل کرده است. تنها طی ماههای اخیر، صدها هزار نفر در استانهای شرقی آواره شدهاند و گزارشها از استفاده از پهپادهای مسلح و توپخانه در مناطق مسکونی حکایت دارد.
۲. ناامنی غذایی و خطر قحطی
بیش از ۲۶ میلیون نفر در کنگو با ناامنی حاد غذایی مواجهاند. در برخی مناطق، وضعیت به سطح «اضطراری» رسیده و نرخ سوءتغذیه و مرگومیر در حال افزایش است. انتقال پناهجویان به چنین شرایطی آنان را در معرض خطر جدی گرسنگی قرار میدهد.
۳. نقض گسترده حقوق بشر
سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به وقوع جنایات جنگی، از جمله اعدامهای فراقانونی، آدمربایی و خشونت جنسی سازمانیافته در کنگو هشدار دادهاند. زنان و کودکان بیشترین آسیب را در این میان متحمل میشوند.
۴. شیوع بیماریهای واگیردار
فروپاشی زیرساختهای بهداشتی و طغیان بیماریهایی مانند وبا، سرخک و مالاریا، سلامت پناهجویان را بهشدت تهدید میکند. تنها در سال گذشته بیش از ۷۰ هزار مورد ابتلا به وبا ثبت شده است.
۵. ناامنی در اردوگاههای آوارگان
برخلاف استانداردهای بینالمللی، اردوگاههای آوارگان در کنگو بارها هدف حملات گروههای مسلح قرار گرفتهاند. گزارشها نشان میدهد که حتی کارکنان امدادرسان نیز در این مناطق در امان نیستند.
چرا این انتقال برای افغانها «انتخابی مرگبار» تلقی میشود؟
کارشناسان معتقدند که انتقال این گروه از شهروندان افغان به کنگو آنان را در معرض مجموعهای از خطرات همزمان قرار میدهد: ناامنی، گرسنگی، بیماری و نبود امکان خروج از مناطق درگیری. از آنجا که بازگشت به افغانستان نیز برای بسیاری از آنان به دلیل همکاری با نیروهای آمریکایی خطرناک است، این افراد عملاً با انتخابی دشوار و محدود روبهرو شدهاند.
نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند که اجرای این طرح میتواند پیامدهای انسانی گستردهای به همراه داشته باشد و اعتماد شرکای محلی به تعهدات آمریکا را در آینده تضعیف کند. بسیاری از این افراد سالها در انتظار انتقال به آمریکا بودهاند و اکنون با سرنوشتی نامعلوم مواجهاند.
