به گزارش خبرگزاری مهاجر، سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) اعلام کرده است که در سهماههٔ نخست سال ۲۰۲۶ میلادی، مجموعاً ۱۷۴ هزار و ۹۷۲ مهاجر افغانستانی از پاکستان به کشورشان بازگشتهاند. این رقم اگرچه نسبت به سهماههٔ پیشین ۵۳ درصد کاهش را نشان میدهد، اما همچنان بیانگر تداوم فشارهای گسترده بر مهاجران افغان در پاکستان است.
بر اساس گزارش تازهٔ آیاوام، ۸۹ درصد از این افراد بهصورت داوطلبانه و ۱۱ درصد به شکل اجباری (اخراج) به افغانستان بازگردانده شدهاند. مقامات این سازمان تأکید کردهاند که ادامهٔ اجرای طرح اخراج اتباع غیرقانونی توسط دولت پاکستان، یکی از عوامل اصلی تداوم روند بازگشتهاست.
ترس از بازداشت؛ مهمترین عامل بازگشت
در بخش دیگری از این گزارش، به دلایل تصمیم مهاجران برای ترک پاکستان پرداخته شده است. طبق یافتههای آیاوام:
– ۹۸ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که ترس از دستگیری مهمترین دلیل بازگشت آنها بوده است.
– ۶۹ درصد نیز فشار ناشی از بدهیهای مالی را عامل مؤثر در تصمیم خود عنوان کردهاند.
این دادهها نشان میدهد که فضای امنیتی و اقتصادی در پاکستان نقش تعیینکنندهای در افزایش بازگشتها دارد.
پیوستن به خانواده و دریافت کمک؛ دلایل ماندن در افغانستان
گزارش آیاوام همچنین به عوامل تأثیرگذار بر انتخاب محل سکونت بازگشتکنندگان در داخل افغانستان اشاره میکند. بر اساس این گزارش:
– ۷۱ درصد از افراد، پیوستن به خانواده را دلیل اصلی انتخاب محل زندگی خود دانستهاند.
– ۶۵ درصد نیز دسترسی به کمکهای بشردوستانه را عامل مهم در تصمیمگیری عنوان کردهاند.
شرایط دشوار در اردوگاههای مهاجران
حدود ۲۵ درصد از بازگشتکنندگان پیش از ترک پاکستان در کمپهای مهاجران زندگی میکردند. کارشناسان این موضوع را با تصمیم کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) برای تعطیلی برخی از این اردوگاهها مرتبط میدانند.
هشدار آیاوام درباره تداوم فشارها
سازمان بینالمللی مهاجرت هشدار داده است که با وجود کاهش آمار بازگشتها، فشار بر مهاجران افغان در پاکستان همچنان بالاست و احتمال میرود روند بازگشت در ماههای آینده نیز ادامه داشته باشد.