به گزارش خبرگزاری مهاجر به نقل از بیبیسی، شماری از مهاجران افغان در مرز ترکیه مدعی شدهاند که پس از ورود غیرقانونی به استان وان ترکیه، توسط نیروهای مرزبانی این کشور بازداشت، مورد ضربوشتم قرار گرفته و در شرایط سخت زمستانی بهصورت اجباری به خاک ایران بازگردانده شدهاند؛ رخدادی که به گفته آنان به مرگ یک نوجوان و قطع عضو تعدادی از مهاجران انجامیده است.
بر اساس این گزارش، این مهاجران میگویند در اواسط ماه ژانویه و در شرایطی که دمای هوا به منفی ۱۵ درجه سانتیگراد رسیده بود، از سوی نیروهای مرزبانی ترکیه بازداشت شدند. آنان مدعیاند چند شب را در انباری فاقد امکانات اولیه سپری کرده و تنها روزانه یک وعده آب و نان خشک دریافت کردهاند. همچنین به گفته این افراد، در مدت بازداشت به انجام کارهای سنگین از جمله حمل هیزم و برفروبی وادار شده بودند.
در ادامه این روایتها آمده است که نیروهای مرزبانی ترکیه در ۲۵ ژانویه، مهاجران را با میلههای آهنی مورد ضربوشتم قرار داده، لباس، کفش و جوراب آنان را گرفته و پس از بستن دستهایشان، آنها را در گروههای هشتنفره از میان سیمهای خاردار به سمت مرز ایران هدایت کردهاند.
به گفته مهاجران، این بازگرداندن اجباری در حالی انجام شد که منطقه با کولاک، بارش سنگین برف و دید بسیار محدود روبهرو بود. در جریان این حادثه، نوجوانی به نام دانیال جان خود را از دست داد و پیکر او بعداً در میان برف پیدا شد.
شاهسوار، یکی از مهاجران، در گفتوگو با بیبیسی روایت کرده است که همراه با عاصم ۱۳ ساله و مهاجر دیگری به نام احمد برای نجات از سرمای شدید در کنار صخرهای پناه گرفتند. به گفته او، احمد بر اثر سرما جان باخت و عاصم نیز ساعاتی بعد توسط گروهی از مهاجران پیدا شد. شاهسوار میگوید اشاره عاصم به محل حضور او، زمینه نجات جانش را فراهم کرد.
در این گزارش آمده است که نیروهای جمعیت هلال احمر این مهاجران را ابتدا به ولایت هرات و سپس برای ادامه درمان به کابل منتقل کردند. پزشکان نیز اعلام کردند سرمازدگی ۱۱ نفر از آنان به مرحله پیشرفته رسیده و بخشهایی از بدنشان دچار آسیب جدی شده است. شاهسوار نیز در نهایت هر دو دست و هر دو پای خود را بر اثر شدت سرمازدگی از دست داد.
شافاک بوزکورت، رئیس کمیسیون مهاجرت و پناهندگی مرکز حقوق بشر کانون وکلای وان، با اشاره به آگاهی از موارد مشابه، اعلام کرد گزارشهایی از بازگرداندن اجباری مهاجران و سرمازدگی آنان در این منطقه پیشتر نیز ثبت شده است.
همچنین ذاکره حکمت و محمود کچن، دو فعال حوزه حقوق مهاجران، از افزایش گزارشهای مربوط به بدرفتاری با مهاجران افغان در مرز ایران و ترکیه پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان خبر دادهاند.
در مقابل، وزارت امور خارجه ترکیه این ادعاها را رد کرده و آنها را بیاساس دانسته است. این وزارتخانه تأکید کرده که سیاستهای مدیریت مهاجرت این کشور بر پایه اصول انسانی و در چارچوب قوانین بینالمللی اجرا میشود و اقدامات ترکیه نقش مهمی در کاهش مهاجرت غیرقانونی به سمت کشورهای اتحادیه اروپا داشته است.