به گزارش خبرگزاری مهاجر، عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت امور خارجه طالبان، روز دوشنبه ۱۱ آبان در بیانیه‌ای اعلام کرد که این وزارتخانه گزارش‌های مربوط به برنامه آمریکا برای انتقال شماری از مهاجران افغان به پاکستان را با نگرانی جدی دنبال می‌کند. به گفته بلخی، حفاظت از حقوق و منافع شهروندان افغانستان، صرف‌نظر از محل زندگی آنان، از مسئولیت‌های حکومت طالبان است و این افراد باید مطابق قوانین، اصول پذیرفته‌شده و موازین انسانی مورد احترام قرار گیرند.
درخواست رویکرد مسئولانه از واشنگتن
وزارت امور خارجه طالبان از واشنگتن خواسته است در برخورد با این موضوع رویکردی مسئولانه و سنجیده در پیش بگیرد و هرگونه تصمیم درباره سرنوشت مهاجران افغان را با تفاهم دوجانبه، هماهنگی لازم و در نظر گرفتن حقوق و مطالبات قانونی افراد مشمول این تصمیم اتخاذ کند. در بیانیه این وزارت آمده است: «امارت اسلامی از ایالات متحده می‌خواهد تا در این زمینه رویکرد مسئولانه و سنجیده اتخاذ نماید. هرگونه تصمیم یا اقدامی در خصوص سرنوشت شهروندان افغانستان باید براساس تفاهم دوجانبه‌ی شفاف، هماهنگی‌های لازم و با توجه دقیق به حقوق و مطالبات مشروع افراد ذی‌نفع صورت گیرد.»
هشدار درباره ابزار شدن سرنوشت مهاجران
این وزارتخانه همچنین تأکید کرده است که کشورهای ثالث نباید سرنوشت اتباع دیگر کشورها را به ابزاری برای دستیابی به منافع موقت یا امتیازات سیاسی و اقتصادی تبدیل کنند؛ اقدامی که به گفته کابل، نباید به بهای نادیده گرفتن کرامت انسانی و اصول بشردوستانه تمام شود. در بیانیه آمده است: «شایسته نیست که کشورهای سوم، سرنوشت شهروندان یک ملت دیگر را چه برای کسب امتیازات کوتاه‌مدت و محدود و چه به دلایل دیگر، به ابزاری برای چانه‌زنی تبدیل کنند.»
اعلام آمادگی برای همکاری
کابل در عین حال از آمادگی خود برای تعامل عملی و همکاری با دولت آمریکا به‌منظور رسیدگی به این پرونده خبر داده و اعلام کرده است که برای فراهم کردن زمینه بازگشت امن، داوطلبانه و همراه با حفظ کرامت شهروندان افغانستان همکاری خواهد کرد. این وزارت افزوده است که طالبان آماده‌اند بر پایه درک متقابل، همکاری‌های عملی را آغاز کنند؛ همکاری‌هایی که به گفته این گروه، باید واقعیت‌های موجود و نگرانی‌های مشروع هر دو طرف را در نظر بگیرد.
جزئیات طرح آمریکا
این موضع‌گیری در شرایطی مطرح شده است که گزارش‌های رسانه‌ای آمریکا از برنامه دولت دونالد ترامپ برای اخراج بیش از ۱۵۰ مهاجر افغان حکایت دارد؛ افرادی که قرار است ابتدا از بازداشتگاه‌های مهاجرتی آمریکا به پاکستان منتقل شوند و سپس به افغانستان بازگردند. بر اساس اسناد ارائه‌شده در یک پرونده قضایی آمریکا، مقام‌های اداره مهاجرت و گمرک این کشور در حال برنامه‌ریزی برای انتقال گروهی از مهاجران بازداشت‌شده از ایالت لوئیزیانا به پاکستان هستند؛ مسیری که مقصد نهایی آن، انتقال این افراد به افغانستان عنوان شده است. در میان افراد مشمول این برنامه، بستگان برخی شهروندان افغان که پیش از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان با ارتش و نهادهای این کشور همکاری کرده بودند نیز حضور دارند.
انتقاد گروه‌های مدافع پناهجویان
این طرح با واکنش و انتقاد گروه‌های مدافع پناهجویان روبه‌رو شده است. فعالان حقوق مهاجران هشدار داده‌اند که بازگرداندن برخی از این افراد به افغانستان می‌تواند آنان را با خطرهای امنیتی و تهدیدهای احتمالی مواجه کند. سازمان افغان‌اِیوَک (AfghanEvac) نیز خواستار توقف این روند شده است.
سیاست سخت‌گیرانه پاکستان
استفاده از پاکستان به‌عنوان مسیر انتقال مهاجران افغان در حالی مطرح می‌شود که این کشور طی سال‌های اخیر سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای را علیه مهاجران افغانستانی در پیش گرفته و روند بازداشت و اخراج آنان را تشدید کرده است. با وجود اعلام آمادگی کابل برای همکاری با واشنگتن، هنوز جزئیات نهایی درباره نحوه اجرای این طرح و سرنوشت تمامی افراد مشمول آن مشخص نشده است. همچنین دولت آمریکا تاکنون توضیحات روشنی درباره جزئیات عملیات احتمالی اخراج این مهاجران ارائه نکرده و وزارت امنیت داخلی آمریکا اعلام کرده است که به دلیل ملاحظات امنیتی، اطلاعاتی درباره عملیات اخراج افراد منتشر نمی‌کند. این پرونده در شرایطی مطرح می‌شود که آینده مهاجران افغانستانی حاضر در آمریکا، به‌ویژه افرادی که پس از تحولات سیاسی سال ۲۰۲۱ به این کشور پناه برده‌اند، همچنان با ابهام روبه‌رو است.