به گزارش خبرگزاری مهاجر، وزارت امور خارجه حکومت طالبان روز یکشنبه (۱۵ شهریور) با انتشار بیانیهای در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد که امیرخان متقی، سرپرست این وزارت، با عرفات جمال، رئیس دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) در افغانستان، دیدار و درباره وضعیت مهاجران و بازگشتکنندگان افغانستانی گفتوگو کرده است.
بر اساس این بیانیه، محور اصلی این نشست، بهبود شرایط پناهجویان بازگشته به کشور و ارتقای سطح هماهنگی و همکاریهای دوجانبه میان کابل و نهادهای بینالمللی برای مدیریت روند بازگشت افغانها بوده است. دو طرف همچنین درباره هماهنگی تلاشها با کشورها و نهادهای مسئول و علاقهمند به موضوع بازگشت مهاجران بحث و تبادل نظر کردند.
بحران اخراج موجی مهاجران؛ چالشهای نهادهای بینالمللی در افغانستان
این دیدار در حالی صورت میگیرد که اخراج روزانه و اجباری صدها مهاجر افغانستانی از کشورهای همسایه، فشارهای مضاعفی را بر بازار کار، تأمین مسکن و ارائه خدمات پایه شهری و روستایی در افغانستان وارد آورده است. بر اساس گزارشهای نهادهای امدادرسان، بازگشت گسترده و شتابزده مهاجران، جامعه افغانستان را در برابر چالشهای حاد معیشتی، مسکن و رفاه عمومی قرار داده است؛ مسئلهای که جذب این حجم از جمعیت را بدون کمکهای مستقیم بینالمللی غیرممکن میسازد.
سازمان ملل پیشتر درباره پیامدهای بازگشتهای گسترده و شتابزده هشدار داده است. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل تأکید کرده که بازگشتهای گسترده، نیازهای حفاظتی و بشردوستانه در افغانستان را افزایش میدهد و میتواند فشار بیشتری بر منابع و ظرفیتهای این کشور وارد کند.
شکاف میان ادعاهای کابل و واقعیات میدانی
مقامات حکومت طالبان ادعا میکنند که تسهیلات لازم برای اسکان، اشتغالزایی و ادغام اجتماعی بازگشتکنندگان فراهم شده و خواستار بازگشت موج بیشتری از اتباع افغان به کشور هستند. به گفته مقامهای طالبان، در پنج سال گذشته بیش از هشت میلیون افغان از کشورهای همسایه و سایر کشورها به افغانستان بازگشتهاند.
با این حال، گزارشهای نهادهای امدادرسان بینالمللی حاکی از کمبود شدید منابع مالی، خدمات بهداشتی و فرصتهای شغلی برای موج جدید بازگشتکنندگان است. این شکاف میان ادعاهای مقامات کابل و واقعیات میدانی، نیازمند هماهنگی دقیقتر طالبان با سازمان ملل جهت جذب اعتبارات بشردوستانه و برنامهریزی مؤثر برای مدیریت این بحران انسانی است.
تداوم رایزنیهای دیپلماتیک؛ ضرورتی برای مدیریت بحران
تداوم رایزنیهای دیپلماتیک کابل با آژانسهای تخصصی سازمان ملل، نشاندهنده ابعاد پیچیده بحران انسانی و اقتصادی ناشی از روند فزاینده بازگشت اجباری پناهجویان است. با توجه به فشار سنگین بر زیرساختهای ضعیف خدماتی و محدودیت منابع مالی، همکاری نزدیک میان حکومت طالبان و نهادهای بینالمللی برای تأمین نیازهای اساسی بازگشتکنندگان و جلوگیری از تشدید بحرانهای اجتماعی و اقتصادی، نقشی حیاتی ایفا خواهد کرد.
کارشناسان بر این باورند که بدون حمایت گسترده بینالمللی و اجرای برنامههای منسجم برای اشتغالزایی، مسکن و خدمات بهداشتی، موج بازگشت مهاجران میتواند به بحرانی تمامعیار در افغانستان منجر شود و ثبات اجتماعی این کشور را با تهدیدات جدی روبهرو سازد.