به گزارش خبرگزاری مهاجر، به نقل از رسانههای محلی ترکیه، کشف پیکر هشت تبعه افغانستان در منطقهای از استان وان، در نزدیکی مرز ایران، به طرح درخواست تحقیق و پیگیری این حادثه در پارلمان ترکیه منجر شده است. پیکر این افراد روز هفتم نوامبر ۲۰۲۶ در فاصله حدود سه کیلومتری از مرز ایران پیدا شد.
بر اساس بررسیهای اولیه، آثار مشخصی از جراحات ناشی از خشونت روی اجساد مشاهده نشده و سن جانباختگان نیز حدود ۲۰ تا ۲۵ سال برآورد شده است. احتمال اولیه مطرحشده درباره علت مرگ آنان، قرار گرفتن طولانیمدت در معرض سرمای شدید عنوان شده است. کانون وکلای استان وان روز دوشنبه (۱۸ آبان) با تأیید تابعیت افغانستانی جانباختگان اعلام کرد که بررسیهای قضایی درباره این پرونده همچنان ادامه دارد.
پرسشهای نماینده پارلمان از وزیر کشور
در همین ارتباط، گلجان کاچماز ساییت، نماینده پارلمان ترکیه از حزب دموکراتیک خلقها در استان وان، با ارسال یک پرسشنامه کتبی به مصطفی چیفتچی، وزیر کشور ترکیه، خواستار ارائه توضیحات رسمی درباره این حادثه شد. این نماینده پارلمان در پرسشهای خود، درباره هویت و تابعیت جانباختگان، علت دقیق مرگ آنان و اقدامات قضایی انجامشده برای بررسی ابعاد حادثه توضیح خواسته است.
وی همچنین از وزارت کشور پرسیده است که آیا تحقیقات رسمی در این زمینه آغاز شده و آیا فرد یا افرادی در ارتباط با این پرونده بازداشت شدهاند یا خیر. بخش دیگری از پرسشهای مطرحشده به وضعیت مهاجران در استان وان اختصاص دارد. کاچماز ساییت خواستار انتشار آمار مهاجرانی شده است که از سال ۲۰۲۰ تاکنون در مراکز نگهداری و بازگرداندن اتباع خارجی در این استان نگهداری شدهاند. وی همچنین درباره شمار افرادی که طی این مدت از مرز ایران وارد خاک ترکیه شدهاند و تعداد مهاجرانی که از استان وان به کشورهای مبدأ بازگردانده شدهاند، از وزارت کشور درخواست ارائه اطلاعات کرده است.
این نماینده پارلمان در ادامه، عملکرد دولت ترکیه در زمینه مقابله با شبکههای قاچاق انسان و اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از نقض حقوق مهاجران در مناطق مرزی را نیز مورد پرسش قرار داده است.
سکوت سفارت طالبان و ابهامات باقیمانده
در این میان، سفارت حکومت طالبان در ترکیه تاکنون موضع رسمی درباره جانباختن این هشت تبعه افغانستان اعلام نکرده است. همچنین برخی رسانههای محلی ترکیه گزارش دادهاند که احتمال دارد این افراد هنگام تلاش برای عبور از سیمهای برقدار مرزی دچار برقگرفتگی شده باشند؛ با این حال، علت دقیق مرگ این هشت نفر هنوز از سوی مراجع رسمی بهصورت قطعی اعلام نشده است و نمیتوان این فرضیه را نتیجه نهایی تحقیقات دانست.
زمینهها و مخاطرات مسیر مهاجرت
ورود مهاجران افغانستانی به ترکیه از مسیر ایران، بهویژه پس از تحولات سیاسی افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، به یکی از موضوعات مورد توجه نهادهای امنیتی و مهاجرتی ترکیه تبدیل شده است. مسیرهای مرزی استان وان نیز از جمله گذرگاههایی است که مهاجران برای ورود غیرقانونی به خاک ترکیه از آن استفاده میکنند.
حادثه اخیر بار دیگر موضوع مخاطرات مسیرهای مهاجرت غیرقانونی، فعالیت شبکههای قاچاق انسان و ضرورت حفاظت از جان مهاجران در مناطق مرزی را در کانون توجه قرار داده است. با این حال، علت قطعی مرگ هشت شهروند افغانستانی و جزئیات مسئولیت احتمالی عوامل مرتبط با این حادثه، همچنان در انتظار نتایج تحقیقات قضایی است.