در شهر ازمیر ترکیه، یک دانشآموز دختر افغانستانی به نام مهناز یولماز برای ۲۴ ساعت بهعنوان شهردار نمادین این شهر انتخاب شد؛ رویدادی که در چارچوب برنامههای آموزشی ترکیه برای تقویت مشارکت اجتماعی کودکان برگزار میشود. این در حالی است که در افغانستان، محدودیتهای آموزشی اعمالشده بر دختران همچنان ادامه دارد و آینده تحصیلی میلیونها کودک دختر را با ابهام روبهرو کرده است.
به گزارش خبرگزاری مهاجر، مهناز یولماز، متولد ولایت جوزجان، چند سال پیش همراه خانوادهاش به ترکیه مهاجرت کرده و به دلیل استعداد، خلاقیت و عملکرد برجستهاش در محیط آموزشی، از سوی مسئولان مدرسه برای شرکت در این برنامه برگزیده شده است.
این ابتکار هر سال در ۲۳ آوریل، روز ملی کودک در ترکیه، اجرا میشود و طی آن شماری از کودکان بهصورت نمادین در جایگاه مقامهای دولتی و شهری قرار میگیرند تا با مسئولیتهای اجتماعی آشنا شوند. مقامهای آموزشی ترکیه میگویند این برنامهها به تقویت اعتمادبهنفس، پرورش مهارتهای رهبری و افزایش مشارکت اجتماعی کودکان، بهویژه دختران، کمک میکند.
در جریان این برنامه، مهناز یولماز بهطور رسمی بر صندلی شهردار ازمیر نشست و بخشی از فعالیتهای روزانه این نهاد را تجربه کرد. این رویداد بازتاب گستردهای در شبکههای اجتماعی و رسانهها داشت و از آن بهعنوان نمونهای از حمایت از استعدادهای جوان یاد شد.
در سوی دیگر این روایت، وضعیت دختران در افغانستان قرار دارد؛ جایی که بر اساس گزارشهای یونسکو و یونیسف، از سال ۲۰۲۱ تاکنون آموزش دختران بالاتر از صنف ششم متوقف شده و دسترسی آنان به دانشگاهها نیز ممنوع اعلام شده است. این نهادها تخمین میزنند که حدود ۲.۲ میلیون دختر از ادامه تحصیل در مقاطع متوسطه و عالی محروم ماندهاند و افغانستان تنها کشوری است که در آن آموزش رسمی برای دختران در این سطح متوقف شده است.
سازمان ملل متحد هشدار داده است که تداوم این محدودیتها پیامدهای گستردهای بر آینده آموزشی، بهداشت، اشتغال و توسعه اجتماعی افغانستان خواهد داشت.
در همین حال، عالیه یلماز، مادر مهناز و رئیس مرکز پژوهشی «لاجورد یولی»، در صفحه فیسبوک خود نوشته است که همزمانی موفقیت دخترش با مسئولیتهای کاریاش، برای او احساسی دوگانه از غرور و دلتنگی به همراه داشته است.
تجربه مهناز یولماز در ترکیه، در کنار واقعیت تلخ محرومیت آموزشی دختران در افغانستان، بار دیگر شکاف عمیق میان فرصتها و محدودیتها را برجسته میکند؛ شکافی که آینده نسل جوان افغانستان را تحت تأثیر قرار داده است.
