به گزارش خبرگزاری مهاجر، وزارت شهرسازی و مسکن حکومت طالبان اعلام کرد که طرح تفصیلی شهرک ویژه پناهجویان در منطقه «دشتشور» مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، در زمینی به مساحت ۸ هزار و ۸۵۹ جریب تأیید شده است.
جزئیات طرح؛ زمین ۵۰۰ متری برای هر خانواده
بر اساس این طرح تفصیلی، برای هر خانواده یک قطعه زمین به مساحت ۵۰۰ متر مربع به همراه زیرساختها و خدمات عمومی نظیر مسجد، مکتب، مدرسه، کلینیک، پارک، فضاهای سبز و میدانهای ورزشی در نظر گرفته شده است. بخشهای مسکونی، تجاری، خدماتی و اداری نیز در این شهرک پیشبینی شده است.
برآوردهای کارشناسی نشان میدهد این پروژه در صورت اجرا، توانایی اسکان دستکم ۲۵ هزار خانواده بازگشته را خواهد داشت. با این حال، هنوز جزئیات و زمانبندی دقیق آغاز توزیع زمین، معیارهای واگذاری و منابع تأمین بودجه زیرساختهای این شهرک از سوی مسئولان کابل شفافسازی نشده است. همچنین مشخص نیست چه گروهی از مهاجران مشمول این طرح خواهند بود.
موج بازگشت پناهجویان و فشارهای ساختاری بر بازار مسکن
آمارهای وزارت مهاجرین حکومت طالبان نشان میدهد طی پنج سال اخیر بیش از ۸ میلیون و ۱۷۷ هزار تبعه افغانستان از کشورهای همسایه به این کشور بازگشته یا اخراج شدهاند؛ موجی که همچنان تحت تأثیر سیاستهای سختگیرانه اسلامآباد ادامه دارد.
بازگشت همزمان میلیونها پناهجو، بستر افزایش شدید نرخ اجارهبها، تورم در بازار زمین و فشار مضاعف بر زیرساختهای خدماتی و شهری را در کلانشهرهایی مانند کابل، هرات و مزارشریف فراهم آورده است. شماری از باشندگان کابل نیز در پیامهایی به رسانهها، بارها از افزایش کرایه خانه در این شهر شکایت کردهاند.
سیاست اعطای زمین در ولایات مختلف
حکومت طالبان طی یک سال گذشته برای مهار بحران اسکان، طرحهای مشابهی را برای ساخت شهرکهای اختصاصی در ولایات مرزی و محوری نظیر ننگرهار، قندهار و نیمروز تصویب کرده و در برخی مناطق توزیع زمین به خانوادههای آسیبپذیر را آغاز نموده است.
پیشتر نیز برای اسکان مهاجران در منطقه سیاهگرد بلخ، بیش از ۱۴ هزار جریب زمین سروی شده بود. این اقدامات نشاندهنده تلاش حکومت طالبان برای مدیریت بحران اسکان از طریق تخصیص زمین و ساخت شهرکهای جدید است.
چالشهای پیشرو؛ از تأمین بودجه تا شفافیت در واگذاری
با وجود تأیید طرح تفصیلی شهرک دشتشور، پرسشهای اساسی درباره نحوه تأمین مالی زیرساختها، معیارهای انتخاب خانوادههای مشمول و زمانبندی اجرای پروژه بیپاسخ مانده است. کارشناسان معتقدند بدون شفافیت در این زمینهها و تأمین منابع پایدار، این طرحها نمیتوانند بهطور مؤثر بحران اسکان میلیونها بازگشتکننده را مهار کنند.
تداوم موج بازگشت پناهجویان از کشورهای همسایه، بهویژه پاکستان، فشار بر بازار مسکن و خدمات عمومی افغانستان را تشدید کرده و نیاز به برنامهریزی جامع و همکاری بینالمللی برای اسکان و ادغام مجدد این جمعیت را بیش از پیش ضروری ساخته است.