به گزارش خبرگزاری مهاجر، دیدهبان حقوق بشر اعلام کرده است که دولت پاکستان پس از افزایش تنشها با طالبان، روند بازداشتهای خودسرانه و اخراج اجباری مهاجران افغان را بهطور قابل توجهی شدت بخشیده است؛ اقدامی که به گفته این نهاد، هزاران پناهجوی آسیبپذیر را در معرض خطر جدی قرار داده است.
فرشته عباسی، پژوهشگر افغانستان در این سازمان، با انتقاد از برخورد نیروهای امنیتی پاکستان گفته است: «اسلامآباد باید فوراً به رفتارهای توهینآمیز پولیس پایان دهد و روند بازگرداندن اجباری پناهجویان افغان را متوقف کند.» او تأکید کرده است که فضای ایجادشده، مهاجران را از دسترسی به خدمات اولیه، از جمله غذا و مراقبتهای صحی، محروم کرده است.
بر اساس یافتههای این گزارش، پولیس پاکستان در ماههای اخیر افغانها را در موقعیتهای روزمره—از خرید و رفتوآمد گرفته تا رفتن به مدرسه یا جستجوی کار—بازداشت کرده و در بسیاری موارد تلفن همراه و پول نقد آنان را ضبط کرده است. شماری از مهاجران نیز گفتهاند که نیروهای امنیتی در ازای آزادی آنان درخواست رشوه کردهاند؛ مبالغی که بسیاری از پناهجویان توان پرداخت آن را ندارند.
این گزارش میافزاید که حتی افغانهایی که ویزای معتبر یا اسناد قانونی اقامت دارند نیز از بازداشت در امان نماندهاند. دولت پاکستان از سال ۲۰۲۳ تمدید کارتهای PoR و دیگر مدارک اقامتی را متوقف کرده و همین موضوع هزاران نفر را در وضعیت بلاتکلیف قرار داده است.
طبق آمار ارائهشده، تنها در سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۴۶ هزار شهروند افغان از پاکستان اخراج شدهاند. دیدهبان حقوق بشر هشدار داده است که بسیاری از این افراد—از جمله روزنامهنگاران، فعالان مدنی و مخالفان طالبان—در صورت بازگشت به افغانستان با خطر بازداشت، شکنجه یا تهدید جانی روبهرو خواهند شد. گزارشگران بدون مرز نیز اعلام کردهاند که از ابتدای سال ۲۰۲۶ دستکم ۹ روزنامهنگار افغان، حتی برخی با ویزای معتبر، بهطور اجباری از پاکستان اخراج شدهاند.
این نهاد حقوق بشری تأکید کرده است که بازگرداندن اجباری پناهجویان افغان، نقض تعهدات پاکستان در چارچوب کنوانسیون منع شکنجه سازمان ملل و همچنین نقض اصل «عدم بازگرداندن اجباری» در حقوق بینالملل عرفی است؛ اصلی که کشورها را از بازگرداندن افراد به مکانهایی که در آن با خطر واقعی شکنجه، آزار یا تهدید جانی مواجهاند، منع میکند.
دیدهبان حقوق بشر از دولت پاکستان خواسته است فوراً روند اخراجها را متوقف کرده و شرایط انسانی لازم برای پناهجویان افغان را فراهم سازد. این نهاد همچنین از سایر کشورها خواسته است نگرانیهای خود را بهطور رسمی با اسلامآباد در میان بگذارند و همزمان نقض مداوم حقوق بشر توسط طالبان در افغانستان را نیز محکوم کنند.