به گزارش خبرگزاری مهاجر، حمدالله فطرت، معاون سخنگوی حکومت طالبان، روز پنجشنبه، ۱۹ سنبله، با انتشار خبرنامهای اعلام کرد که در جریان یک روز، ۱۸۲ خانواده شامل ۹۳۷ نفر از مسیرهای مختلف مرزی به افغانستان بازگشته و ثبت شدهاند.
بر اساس این گزارش، بیشترین شمار بازگشتکنندگان از گذرگاه تورخم بوده است؛ جایی که ۸۶ خانواده شامل ۴۷۶ نفر وارد کشور شدند. همچنین ۲۶ خانواده از مرز سپینبولدک، ۵۶ خانواده از مرز نیمروز (پل ابریشم) و ۱۴ خانواده از گذرگاه اسلامقلعه به افغانستان بازگشتند.
انتقال به ولایتها و توزیع کمکهای اولیه
طالبان اعلام کردهاند که بخشی از خانوادههای بازگشته مورد حمایت قرار گرفتهاند. بر اساس آمار ارائهشده، ۱۲۱ خانواده شامل ۶۶۹ نفر به ولایتهای مختلف انتقال داده شده و به ۱۲۵ خانواده کمک نقدی صورت گرفته است. این کمکها شامل توزیع مواد غذایی، ارائه خدمات درمانی، کمک نقدی و انتقال خانوادهها به ولایتهای مربوطه بوده است.
در گذرگاه تورخم، ۶۰ خانواده شامل ۳۷۳ نفر به ولایتهای ننگرهار، کنر، لغمان و کابل انتقال یافتند و برای انتقال آنان ۲۸۰ هزار و ۶۸۰ افغانی هزینه پرداخت شد. همچنین به ۷۸ خانواده، ۶۸۴ هزار افغانی کمک نقدی توزیع گردید و برای عودتکنندگان هزار و ۲۸۰ وعده غذا، ۹۲ سیمکارت و خدمات صحی برای ۶۶۱ نفر ارائه شد.
در سپینبولدک نیز ۲۶ خانواده شامل ۱۳۷ نفر ثبت شدند و ۲۶ خانواده شامل ۱۳۸ نفر به ولایتهای مختلف انتقال یافتند. برای انتقال آنان ۲۰۵ هزار و ۶۰۰ افغانی کرایه پرداخت و به ۲۷ خانواده، ۲۲۲ هزار افغانی کمک شد. در این گذرگاه ۳۳۵ وعده غذای آماده و ۲۱ سیمکارت نیز توزیع گردید.
از مسیر پل ابریشم نیمروز، ۵۶ خانواده شامل ۲۸۰ نفر ثبت شده و در کنار آنان هزار و ۶۲ مسافر نیز به کشور بازگشتند. به ۶ خانواده، ۵۰ هزار افغانی کمک نقدی صورت گرفت و خدمات لازم در بخش آگاهیدهی نیز ارائه شد.
در اسلامقلعه هرات، ۱۴ خانواده شامل ۴۴ نفر ثبت و به ۱۴ خانواده، ۸۶ هزار افغانی کمک نقدی توزیع شد. همچنین ۲ هزار و ۴۸۱ وعده غذا توزیع و ۸۱۷ نفر از عودتکنندگان خدمات صحی دریافت کردند.
در کابل نیز ۳۵ خانواده شامل ۱۵۸ نفر به ولایتهای مختلف انتقال داده شدند و برای انتقال آنان ۱۳۰ هزار و ۳۶۰ افغانی هزینه پرداخت شد. همچنین ۷۲۰ وعده غذا همراه با آب معدنی توزیع و ۶۹ نفر تداوی شدند.
کمیتههای مربوط در گذرگاهها، ضمن ارائه خدمات، به مهاجران عودتکننده در مورد روند ثبتنام، انتقال، کمکهای مالی، اسکان موقت، خدمات موجود و سایر موضوعات مرتبط نیز آگاهیدهی کردند.
چالشهای پیشروی بازگشتکنندگان؛ مسکن، اشتغال و معیشت
با وجود ارائه این کمکهای اولیه، گزارشهای میدانی نشان میدهد که این اقدامات تنها بخشی از نیازهای گسترده بازگشتکنندگان را پوشش میدهد. خانوادههای بازگشته با مشکلات متعددی برای آغاز دوباره زندگی روبهرو هستند. نبود سرپناه مناسب، کمبود فرصتهای شغلی و ضعف خدمات اجتماعی از جمله مهمترین موانع پیشروی آنان است.
هشدار کارشناسان و نهادهای بینالمللی
کارشناسان هشدار دادهاند که موج بازگشت مهاجران فشار مضاعفی بر زیرساختهای شکننده افغانستان وارد میکند. گزارشهای سازمانهای بینالمللی نیز نشان میدهد که بازگشت گسترده مهاجران، بحرانهای مسکن، اشتغال و اقتصاد را در افغانستان تشدید کرده است. این نهادها بارها تأکید کردهاند که ظرفیت محدود کشور برای پذیرش شمار بالای بازگشتکنندگان میتواند به یک بحران انسانی تازه منجر شود.
با توجه به تداوم روند بازگشت اجباری مهاجران از کشورهای همسایه، به نظر میرسد که مدیریت این بحران بدون همکاری گسترده بینالمللی و برنامهریزی بلندمدت برای ایجاد اشتغال، تأمین مسکن و ارائه خدمات اساسی، برای حکومت طالبان چالشی فزاینده خواهد بود.