به گزارش خبرگزاری مهاجر، با گذشت بیش از سه سال از بازگشت طالبان به قدرت و موج گسترده مهاجرت افغانها، هزاران کودک پناهنده در پاکستان همچنان از حضور در مدارس رسمی بازماندهاند؛ وضعیتی که به گفته نهادهای حقوق بشری، به یک بحران آموزشی تمامعیار تبدیل شده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، بسیاری از خانوادههای افغان که در جریان فرار از کشور مدارک هویتی و اسناد ثبت خانوادگی خود را از دست دادهاند، اکنون قادر به ثبتنام فرزندانشان در مدارس دولتی پاکستان نیستند. الزام ارائه مدارکی مانند شناسنامه و اسناد هویتی، به یکی از اصلیترین موانع ورود کودکان به چرخه رسمی آموزش تبدیل شده است.
کمیسیون ملی حقوق کودک پاکستان اعلام کرده است که تنها ۲۸ درصد از کودکان پناهنده افغان در سن تحصیل توانستهاند وارد مدارس دولتی یا مراکز آموزشی تحت حمایت کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل شوند. این آمار نشان میدهد که اکثریت کودکان افغان عملاً از آموزش رسمی محروم ماندهاند.
در واکنش به این شرایط، جامعه مهاجران افغان تلاش کردهاند راهحلهای جایگزین ایجاد کنند. در شهر راولپندی، دو آموزگار افغان مرکزی آموزشی با نام «حلقه یادگیری خانه تافل» راهاندازی کردهاند؛ فضایی کوچک اما پویا که کودکان با استفاده از کتابهای اهدایی و منابع آنلاین به تحصیل ادامه میدهند.
در محله محمدیچوک نیز خانوادههای افغان با استفاده از مساجد و مراکز اجتماعی، کلاسهای غیررسمی برگزار میکنند. این کلاسها با امکانات محدود و تکیه بر اینترنت رایگان اداره میشود و هدف اصلی آن جلوگیری از دور ماندن کودکان از آموزش است.
همچنین داوود حسینی، جوان تحصیلکرده افغان، در اتاقهای اجارهای کلاسهایی برای آموزش خواندن، نوشتن، ریاضیات، زبان انگلیسی و مطالعات فرهنگی افغانستان برگزار کرده است. با وجود تأثیر مثبت این مراکز، فعالان آموزشی هشدار میدهند که نبود حمایت مالی پایدار و نداشتن اعتبار رسمی، ادامه فعالیت آنها را با چالش جدی روبهرو کرده است.
به گفته کارشناسان حوزه آموزش در بحرانهای انسانی، تداوم این وضعیت میتواند نسل بزرگی از کودکان پناهنده افغان را از حق آموزش محروم کند. آنان خواستار به رسمیت شناختن مراکز آموزشی جامعهمحور، تسهیل قوانین مربوط به مدارک هویتی و ایجاد برنامههای آموزشی پایدار و بلندمدت برای پناهندگان افغان شدهاند.