به گزارش خبرگزاری مهاجر، با فرارسیدن فصل ثبتنام مدارس، خانوادههای افغانستانی مقیم ایران بار دیگر با چالشهای تکراری در مسیر ثبتنام فرزندان خود مواجه میشوند. اگرچه وزارت آموزش و پرورش در سالهای اخیر بر حق تحصیل همه دانشآموزان واجد شرایط تأکید داشته و دستورالعملهایی در این زمینه صادر کرده است، اما خانوادههای مهاجر میگویند در عمل همچنان با مشکلات متعددی از جمله تأخیر در ابلاغ بخشنامهها، تفاوت در شیوه اجرای مقررات، کمبود ظرفیت مدارس و دریافت مبالغ متفاوت هنگام ثبتنام روبهرو هستند.
تأخیر در ابلاغ بخشنامه؛ گلایهای که هر سال تکرار میشود
یکی از مهمترین مطالبات خانوادههای مهاجر، ابلاغ بهموقع دستورالعملهای ثبتنامهست. آنان معتقدند تأخیر در صدور بخشنامهها باعث میشود دانشآموزان اتباع از روند عادی ثبتنام عقب بمانند. در بسیاری از موارد، مدارس ثبتنام دانشآموزان مهاجر را به بعد از تکمیل روند ثبتنام دانشآموزان ایرانی موکول میکنند و پس از ابلاغ بخشنامه، به دلیل تکمیل ظرفیت، خانوادهها با مشکل مواجه میشوند. این چرخه تقریباً هر سال تکرار میشود و موجب نگرانی و اضطراب والدین و دانشآموزان در آستانه آغاز سال تحصیلی میشود؛ استرسی که گاه تا مدتها اثرات خود را بر جای میگذارد.
سید میرزاحسین احسانی، فعال فرهنگی افغانستانی، در یادداشتی با اشاره به این موضوع نوشته است: «در روزهای اول ثبتنام وقتی خانوادههای مهاجر به مدارس مراجعه میکنند، به آنها میگویند هنوز بخشنامه نیامده؛ بعد از صدور دیرهنگام بخشنامه میگویند جا نداریم، کلاسها پر شده است، چرا زودتر مراجعه نکردید؟»
این در حالی است که بسیاری از دانشآموزان مهاجر دارای مدارک قانونی و مجوزهای لازم برای تحصیل هستند و صرفاً تأخیر در ابلاغ دستورالعملها سبب بروز این مشکلات میشود.
تفاوت در هزینههای ثبتنام؛ تبعیض یا تفسیر نادرست از دستورالعمل؟
موضوع دیگری که امسال نیز از سوی برخی خانوادههای مهاجر مطرح شده، تفاوت در مبالغی است که برخی مدارس هنگام ثبتنام دریافت میکنند. گزارشها حاکی از آن است که در برخی موارد، هزینه ثبتنام دانشآموزان مهاجر چندین برابر مبلغ دریافتی از دانشآموزان ایرانی است.
احسانی در بخشی از یادداشت خود، تجربه شخصیاش را اینگونه روایت میکند: «امروز برای ثبتنام فرزندمان به مدرسهای مراجعه کردیم که پارسال هم دانشآموز ما در آنجا درس میخواند. گفتند باید پنج میلیون تومان هزینه ثبتنام بدهید؛ این در حالی است که از دانشآموزان ایرانی مبلغ هشتصد هزار تومان میگرفتند.» وی میگوید پس از اعتراض به این تفاوت، مسئولان مدرسه اعلام کردهاند که این موضوع بر اساس دستور آموزش و پرورش است.
با این حال، تاکنون جزئیات رسمی درباره چنین تفاوتی در دستورالعملهای وزارت آموزش و پرورش منتشر نشده و مشخص نیست این مبالغ بر چه اساسی در برخی مدارس دریافت میشود. احسانی در ادامه خطاب به وزیر آموزش و پرورش نوشته است: «به راستی این دستور شماست؟ اگر دستور شماست که این همه تفاوت جای تأسف دارد و اگر دستور شما نیست، به مدیران مدارس اعلام کنید که چنین تبعیضی را اعمال نکنند.»
پیش از این نیز در سالهای گذشته گزارشهایی از دریافت هزینههای هنگفت از والدین دانشآموزان مهاجر برای ثبتنام منتشر شده بود که نشان از استمرار این معضل دارد.
ضرورت شفافسازی و نظارت بر اجرای بخشنامهها
کارشناسان حوزه آموزش معتقدند علاوه بر تدوین دستورالعملهای روشن، نظارت بر نحوه اجرای آنها در مدارس نیز اهمیت زیادی دارد. به باور آنان، اگر بخشنامههای مربوط به ثبتنام دانشآموزان اتباع پیش از آغاز فرآیند ثبتنام به مدارس ابلاغ شود و ضوابط مربوط به دریافت هزینهها نیز بهصورت شفاف اعلام و بر اجرای آن نظارت شود، بسیاری از مشکلات و برداشتهای متفاوت در مدارس کاهش خواهد یافت.
خانوادههای مهاجر امیدوارند با برنامهریزی دقیقتر، ابلاغ بهموقع دستورالعملها، وحدت رویه در مدارس و نظارت مؤثر بر اجرای بخشنامهها، دانشآموزان بتوانند بدون دغدغه و در زمان مناسب، فرآیند ثبتنام خود را برای سال تحصیلی جدید انجام دهند. در غیر این صورت، هر سال با آغاز فصل ثبتنامه، این چالشهای تکراری بار دیگر گریبانگیر خانوادههای مهاجر خواهد شد و حق تحصیل این دانشآموزان تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.